ΜΕΔΕΩΝ: Η ιστορία μιας αρχαίας πόλης που έχει χαθεί στο πέρασμα του χρόνου

Ανατολικά από την όμορφη κωμόπολη του Ξηρομέρου Κατούνα, μόλις που διακρίνονται τα ερείπια της πάλαι ποτέ ακμάζουσας πόλης Μεδεών. Μιας από τις παλαιότερες και σπουδαιότερες πόλεις της αρχαίας Ακαρνανίας.

Η ξακουστή στην εποχή της πόλη, λοιπόν, ήταν χτισμένη νοτιανατολικά της Κατούνας Ξηρομέρου, σε δύο λόφους πάνω από τη λίμνη Αμβρακία. Ανατολικά αγνάντευε τον αιτωλικό ουρανό, νότια τον κάμπο και τον ποτάμιο θεό Αχελώο, βόρεια τον Αμβρακικό και τα βουνά των Σελών και δυτικά τις Ακαρνανικές Άλπεις. Τα τείχη της ήταν τεράστια, κυκλώπεια, και εκτείνονταν σε μεγάλη έκταση, γεγονός μου μαρτυρά τη σπουδαιότητά της.

Το όνομά της πόλης φανερώνει και την αξία και τη σημασία που είχε, αφού προέρχεται από το ρήμα μεδέω (μέδω), που έχει τις σημασίες: α) Άρχω, βασιλεύω, κυβερνώ. β) προνοώ, φροντίζω για κάτι, ενθυμούμε, γ) επινοώ, σχεδιάζω. Μια ομώνυμη πόλη υπήρχε και στην παράλια περιοχή της Φωκίδας, στα Άσπρα Σπίτια και μια άλλη κοντά στον Αλίαρτο Βοιωτίας.

Η ιστορία της Μεδεώνος χάνεται στα βάθη των αιώνων, όπως και όλη η ιστορία του αρχέγονου Ελλαδικού χώρου. Μια ιστορία, στην οποία ο μύθος μπερδεύεται με την αστέρευτη φαντασία του Έλληνα και δημιουργεί, σε μια θαυμαστή ακολουθία, ένα πλέγμα ηρώων και θεών.

Από τα ιστορικά στοιχεία που έχουμε, το χτίσιμο της πόλης έγινε λίγο πριν από την Τρωική Εκστρατεία ή κατά τη διάρκειά της. Την εποχή αυτή η μυθολογία θέλει να έρχεται στην περιοχή ο Αργείος Αλκμέων και η περιοχή έκτοτε να ονομάζεται Ακαρνανία, από το όνομα του γιου του Ακαρνάν.

Ο άλλος γιος του Αλκμέωνα ήταν ο Αμφότερος.

Στα επόμενα χρόνια, που χαρακτηρίστηκαν ως ελληνικός μεσαίωνας λόγω της έλλειψης γραπτών στοιχείων, η Μεδεών αναπτύχθηκε οικονομικά και πολιτικά και κατείχε μεγάλη επικράτεια. Ιδιαίτερα γνωστή έγινε η πόλη από τον 6ο π.Χ. αιώνα και ύστερα, όπου συμμετείχε στο Κοινό των Ακαρνάνων.

Κατά τους αρχαίους χρόνους οι κάτοικοι της Μεδεώνος και γενικά οι Ακαρνάνες βρίσκονταν σε διαρκή πόλεμο με τους Αιτωλούς. Τα δύο ελληνικά φύλα, Αιτωλοί και Ακαρνάνες, βρίσκονταν σε διαρκή αλληλοεξόντωση, κυρίως για συνοριακές διαφορές.

Τη διαρκή πολεμική κατάσταση μεταξύ τους ήρθε να οξύνει ο μεγαλύτερος εμφύλιος πόλεμος της αρχαιότητας, ο πόλεμος Αθηναίων και Σπαρτιατών και των συμμάχων αυτών, ο λεγόμενος Πελοποννησιακός Πόλεμος, που διήρκησε 27 χρόνια και επέφερε μεγάλες καταστροφές στις ελληνικές πόλεις και οδήγησε χιλιάδες ψυχές ανδρείων στα σκοτεινά υπόγεια του Άδη.

Οι Ακαρνάνες, πλην ελαχίστων, τάχθηκαν από την αρχή του πολέμου με την πλευρά των Αθηναίων και οι Αιτωλοί με τους Σπαρτιάτες. Τα τείχη της Μεδεώνος δέχτηκαν και πολλές επιθέσεις από τους Αιτωλούς και τους Σπαρτιάτες και οι άντρες της πολέμησαν σε πολλές μάχες. Μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου το 404 π.Χ. η πόλη άρχισε πάλι να ακμάζει και να εκδίδει δικά της νομίσματα. Η θέση της και το πλούσιο φυσικό περιβάλλον της εξασφάλιζαν την ευημερία και την ασφάλεια. 

Όμως οι προαιώνιοι εχθροί των Ακαρνάνων, οι Αιτωλοί, άρχισαν πάλι πόλεμο εναντίον τους και το 231 π.Χ. καταλαμβάνουν μερικές ακαρνανικές πόλεις. Όμως η Μεδεών αντιστέκεται σθεναρά και οι Αιτωλοί απλώνουν τριγύρω της στρατό και την πολιορκούν για καιρό. Οι Ακαρνάνες ζήτησαν τότε τη βοήθεια του βασιλιά της Μακεδονίας Δημητρίου Δ΄. Αυτός μεσολαβεί στους Ιλλυριούς και αυτοί, έναντι σεβαστού χρηματικού ποσού, δέχθηκαν να τους βοηθήσουν.

Τα χαράματα μιας σκοτεινής νύχτας αποβιβάστηκαν με λέμβους στις ακτές της Μεδεώνος 5.000 Ιλλυρίοι. Από εκεί προχώρησαν ήσυχα κατά λόχους προς το στρατόπεδο των Αιτωλών. Όταν τους είδαν οι Αιτωλοί ξαφνιάστηκαν. Γρήγορα-γρήγορα παρέταξαν το μεγαλύτερο μέρος των οπλιτών και των ιππέων τους στον κάμπο, το άλλο ιππικό, μαζί με πολεμιστές, το παρέταξαν σε ψηλότερα μέρη. Βλέποντας από τα τείχη τους δύο στρατούς οι Μεδεώνιοι ετοιμάστηκαν γρήγορα και βγήκαν από την πόλη.

Οι Ιλλυρίοι έκαναν γρήγορα έφοδο στους πεζούς και ανάγκασαν τους Αιτωλούς να οπισθοχωρήσουν και να τραπούν σε φυγή, αφού τους χτυπούσαν και οι Μεδεώνιοι που είχαν βγει από τα τείχη της πόλης. Η νίκη των Μεδεώνιων και των συμμάχων τους ήταν ολοκληρωτική, αφού σκοτώθηκαν και αιχμαλωτίστηκαν πολλοί Αιτωλοί.

Για σαράντα χρόνια στην περιοχή σταμάτησαν οι αιματοχυσίες, ώσπου το 191 π.Χ. ήρθε στην περιοχή ο Αντίοχος της Συρίας, ως σύμμαχος των Αιτωλών, να πολεμήσει τους Ρωμαίους και τους συμμάχους τους Ακαρνάνες. Ο Αντίοχος πήγε στην Ακαρνανία κατέλαβε μερικές πόλεις και έφτασε έξω από τα τείχη της Μεδεώνος. Στρατοπέδευσε έξω από την πόλη και έστειλε κήρυκα να τους προτείνει να κάνουν μαζί του συμμαχία, στην αντίθετη περίπτωση τους τόνισε πως ήταν αποφασισμένος να την πολιορκήσει και να την κατακτήσει.

Μέσα στην πόλη οι πολίτες συγκεντρώθηκαν για να αποφασίσουν, όμως οι απόψεις μεταξύ τους διίστανται, αφού υπήρχαν δύο παρατάξεις, οι φιλορωμαίοι και οι αντιρωμαίοι. Οι δεύτεροι, που είχαν επικεφαλής τον Μνασίλοχο, υποστήριζαν πως πρέπει να ενωθούν με τον Αντίοχο και να συγκρουστούν με τους Ρωμαίους, αφού αυτοί ήταν ξένοι και αλλοεθνείς. Τελικά οι πολίτες, ύστερα από πρόταση του Κλύτου, αποφάσισαν να έρθουν σε διαπραγματεύσεις με τον Αντίοχο για να κερδίσουν χρόνο. Όταν έφυγαν οι απεσταλμένοι της Μεδεώνος για να πάνε στον Αντίοχο ο Μνασίλοχος ειδοποίησε κρυφά τον Αντίοχο και εκείνος επιτέθηκε στην πόλη, αφού πρώτα δωροδόκησε τους στρατηγούς, μεταξύ των οποίων και τον Κλύτο και την κατέλαβε.

Η κατάκτηση της Μεδεώνος από τον Αντίοχο κράτησε λίγο, γιατί οι Ρωμαίοι, βοηθούμενοι από το βασιλιά της Μακεδονίας Φίλιππο Ε΄, την ανακατέλαβαν, όπως και όσες ακαρνανικές πόλεις είχε κυριεύσει ο Αντίοχος. Τελικά ο Αντίοχος νικήθηκε από τον Ρωμαίο στρατηγό Ακίλιο και αναγκάστηκε να επιστρέψει στην Ασία.

Η πόλη έπεσε σε παράκμασε στα επόμενα χρόνια και πιθανόν να ερημώθηκε μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση το 146 π.Χ., ιδίως μετά την ίδρυση της Νικόπολης (30 π.Χ.) από τον Οκταβιανό Αύγουστο, όπως και πολλές Ακαρνανικές πόλεις, αφού οι κάτοικοί τους εποίκησαν με τη βία τη νέα πόλη. Κατά τη ρωμαϊκή εποχή από την περιοχή της Μεδεώνος περνούσε η ρωμαϊκή οδός Αιτωλικό-Φοιτείες-Μεδεών-Αμβρακικός. Η οδός αυτή χρησιμοποιούνταν μέχρι και το 1856, που επί Όθωνα κατασκευάστηκε η ξύλινη γέφυρα στο Ματσούκι και ο αμαξωτός δρόμος.

ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ

Έχουν βρεθεί νομίσματα της πόλης, τα οποία χρονολογούνται μεταξύ του 350-300 π.Χ., που στη μία όψη απεικονίζουν την κεφαλή του Απόλλωνα ή της Αθηνάς και στην άλλη δάφνινο στεφάνι με τα γράμματα Α ή Μστο μέσον του. Μερικά νομίσματα απεικονίζουν τρίποδα ή εικόνα γλαύκας (κουκουβάγια) και τα γράμματα Μ-Ε. Στα εκθέματα του Μουσείου Αγρινίου φιλοξενούνται αρκετά ευρήματα από τη Μεδεών: δύο χάλκινοι δάκτυλοι, εκ των οποίων ο ένας φέρει στη συναφή σφενδόνη γραμμική διακόσμηση από πολλά τεθλασμένα σχήματα (αριθμ. 122) και ο δεύτερος διακόσμηση από πλαστικό μηνίσκο (αριθμ. 132), καθώς και ένα από τμήμα χάλκινου ποδιού σκεύους υπό τη μορφή κεφαλής μακρόλαιμου γρύπα δράκοντα λεοντόποδα μήκους 0,125μ. (αριθμ. 133).

ΦΙΛΙΠΠΟΣ Ο ΑΚΑΡΝΑΝ

Δείγμα της μεγάλης της πολιτιστικής και πνευματικής ακμής της πόλης είναι τα ονόματα δύο σημαντικών προσωπικοτήτων της κλασσικής εποχής: του γιατρού Φιλίππου και του παιδαγωγού Λυσιμάχου.

Γνωστός γιατρός της αρχαιότητας από τη Μεδεώνα της Ακαρνανίας. Ήταν προσωπικός γιατρός του Φιλίππου της Μακεδονίας, του πατέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Μετά το θάνατο του Φιλίππου ακολούθησε τον Αλέξανδρο στην εκστρατεία του στην Ασία ως προσωπικός του γιατρός.

Ο Αλέξανδρος τον αγαπούσε και του είχε μεγάλη εμπιστοσύνη και αυτό αποδεικνύεται από το παρακάτω γεγονός. Ο στρατηγός του Αλεξάνδρου Παρμενιων έγραψε ένα γράμμα στον Αλέξανδρο με το οποίο του έλεγε ότι ο Φίλιππος σχεδιάζει να τον δηλητηριάσει, ο Αλέξανδρος όμως δεν τον πίστεψε. Και θέλοντας να δείξει τη μεγάλη εμπιστοσύνη που είχε στον Φίλιππο, ενώ έπινε το φάρμακο που του είχε δώσει ο Φίλιππος, δείχνει στον Φίλιππο το γράμμα του Παρμενίωνα.

Ο ΛΥΣΙΜΑΧΟΣ

Ο Λυσίμαχος υπήρξε ο πρώτος στρατιωτικός παιδαγωγός του Μ. Αλεξάνδρου και αυτός του ενέπνευσε την αγάπη για τα ομηρικά έπη.

Κατά τη Ρωμαϊκή και Βυζαντινή εποχή πολλές οχυρές πόλεις και κάστρα εγκαταλείφθηκαν, αφού οι πληθυσμοί ένιωθαν ασφάλεια από τους δυνατούς στρατούς των δύο αυτοκρατοριών και δημιούργησαν νέους ατείχιστους οικισμούς. Επιπλέον, η συντήρηση ενός κάστρου ήταν πολυδάπανη. Μετά την ερήμωση μιας πόλης ακολουθεί, ως φυσική συνέπεια, η ερείπωση. Έτσι, και τα σπουδαία κτήρια και τα επιβλητικά τείχη της Μεδεώνος αφέθηκαν στην τύχη τους και στην ανελέητη φθορά του χρόνου, ο οποίος σιγά-σιγά τα γκρέμιζε και τα έσβηνε.

Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΑΡΝΑΝΙΚΗΣ ΠΟΛΗΣ ΣΕ ΔΥΟ ΛΟΦΟΥΣ

ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΕΝΑΝ ΣΗΜΕΡΑ ΕΙΝΑΙ ΧΤΙΣΜΕΝΟΣ Ο ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ

Στην περιοχή της Μεδεώνος, όπως σε όλους σχεδόν τους αρχαιολογικούς χώρους της Ακαρνανίας, δεν έχουν γίνει επίσημες ανασκαφές και έργα προστασίας. Έτσι τεράστιες αρχαιολογικές περιοχές έτσι έμειναν έρμαιο στα χέρια των αρχαιοκαπήλων.

Σε έναν από αυτούς τους λόφους, που άλλοτε έλαμπαν στον πρωινό ακαρνανικό ήλιο τα τείχη της ακμάζουσας και περιτείχιστης πόλης, σήμερα δεσπόζει το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία.

Σήμερα τα ερείπια και τα μνημεία της Μεδεώνος βρίσκονται διάσπαρτα στους λόφους. Έστω και αν έχουν διασκορπιστεί και πολλά αρπαχθεί, αυτά τα λίγα που απέμειναν μένουν αιώνια σήματα ενός περασμένου ένδοξου παρελθόντος και μιας μακραίωνης πορείας.

Γράφει ο Βαγγέλης Κουτιβής 

Βιβλιογραφία

Αρριανός. Αλεξάνδρου Ανάβασις, Αθήνα, Εξάντας, 1992, ΙΙ. 4.8-11.

Γ. Α. Φερεντίνος. Ιστορία της Ακαρνανίας. Αθήνα, 1989, τ. και Λίβιος 11,13.

 Κων. Στεργιόπουλου, ό.π. βλ. και Ε. Λιβεράτος. Ιστορία της Κεφαλληνίας. Πειραιάς, 1988.Γ. 

Μπαρμπαρουση Β. Κουτιβή «Πόλεις και Χωριά του Δήμου Ακτίου-Βόνιτσας» 2012

ΕΝΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΜΕΔΕΩΝ ΚΑΤΟΥΝΑΣ ΜΙΑ ΟΜΑΔΑ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ

Η Ποδοσφαιρική Ομάδα της Κατούνας δημιουργήθηκε το 1949 μετά τον εμφύλιο και υπάρχει μέχρι σήμερα και αγωνίζεται στα γήπεδα της Αιτωλοακαρνανίας.

Θα έλεγε κανείς πως η ιστορία της Ποδοσφαιρικής ομάδας ΜΕΔΕΩΝ η (Μαιδιών)Κατούνας αντικατοπτρίζει την ιστορία του ποδοσφαίρου σε όλο το Ξηρόμερο και ίσως και στην Αιτωλοακαρνανία. Η Μεδεών Κατούνας ιδρύθηκε πριν δημιουργηθεί η ΕΠΣΝΑιτωλοακαρνανιας

Σε γενικές γραμμές την ιστορική πορεία της ομάδας θα μπορούσαμε να τη χωρίσουμε σε τρεις περιόδους-σταθμούς.

Α)Η πρώτη περίοδος αρχίζει από την δημιουργία της το 1949 εως Αθλητική Ενωση Κατούνας (ΑΕΚ)και κατόπιν σαν Ακράτητος που κράτησε περίπου 15 χρόνια εως το 1964.

Β) Η δεύτερη περίοδος αρχίζει από το 1965 που επαναδραστηριοποιήθηκε ως Μεδεών Κατούνας (παίρνοντας την ονομασία της αρχαίας Μεδεών, αρχαία πόλη που τα ερείπια της σώζονται στην είσοδο του χωριού) έως το 1976 που σταμάτησε για ένα διάστημα την αγωνιστική της δραστηριότητα λόγω έλλειψης γηπέδου.

Γ) Η Τρίτη περίοδος αρχίζει από το 1979 έως σήμερα όπου απέκτησε δικό της γήπεδο.

Οι πρώτοι που έβαλαν νοερά τις πρώτες βάσεις για να ιδρυθεί η πρώτη ομάδα της Κατούνας ήταν οι:

ΠΟΥΡΝΑΡΑΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ, ΓΕΡΟΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ, ΜΠΑΙΖΑΝΗΣ ΝΕΟΚΛΗΣ,ΣΕΡΑΦΗΣ ΣΩΤΗΡΙΟΣ, ΚΟΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ, ΚΟΥΒΕΛΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ, ΑΣΒΕΣΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ, ΚΟΥΤΙΒΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ, ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, ΜΠΑΛΑΓΙΩΡΓΑΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ, ΓΚΑΡΑΒΕΛΟΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ, ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΚΩΣΤΑΣ, ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ, ΚΑΛΛΙΓΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, ΚΩΤΣΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ και πολλοί άλλοι. Όλοι αυτοί άφησαν πίσω για τις επόμενες γενιές μια ιστορική ομάδα και μια φανέλα γεμάτη ιδρώτα.

Η ομαδικότητα και η φιλία τα παλιότερα χρόνια ήταν καλύτερα δεμένες μεταξύ τους απ’ότι σήμερα. Ίσως γιατί οι άνθρωποι ζούσαν πιο κοντά, πιο ανθρώπινα,πιο απλά και ο ένας είχε πιο έντονα την ανάγκη του άλλου. 

Τότε τα παιδιά της ομάδας ήταν ένας για όλους και όλοι για έναν.

Ο Κατουνιώτης ποδοσφαιριστής είχε όλα τα χαρακτηριστικά του Ξηρομερίτη ποδοσφαιριστή. Δηλαδή, όπως και ο χαρακτήρας του, ήταν μέσα στο γήπεδο φοβερά εγωιστής καθώς «δε σήκωνε μύγα στο σπαθί του» που λέμε. Σκληραγωγημένος από τη φύση του, με ψυχή, υπερήφανος, πεισματάρης, αλλά καθαρός και ασυμβίβαστος. Πάντα αγαθός, χωρίς πονηριά και χωρίς διπλωματία. Άνθρωπος που δε «στρίβει» εύκολα, που δεν σε «πουλάει» εύκολα, δεν κάνει «κολοτούμπα» και όταν τον πάρεις με το καλό, «του παίρνεις και το σώβρακο», κατά τη λαϊκή ρήση . Όλα αυτά τα αντίκριζες κι έβγαιναν από τους νέους μας μέσα στο γήπεδο.

Η ομάδα της Κατούνα ήταν καθρέπτης ψυχής των ανθρώπων της και ήταν το δεύτερο σχολείο για την νεολαία της εποχής.

Ήταν πολύ βαριά η φανέλα της Κατούνας, μεγάλη ευθύνη, εκπροσωπούσε ολάκερο χωριό.

ΜΕΡΕΣ ΤΟΥ 50 ΚΑΙ ΤΟΥ 60 ΣΤΗΝ ΚΑΤΟΥΝΑ

ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΥΝΑΣ ΣΗΜΕΡΑ 

Το σημείο, όπου βρίσκεται η Κατούνα, στο κέντρο του Ξηρομέρου, είναι περικυκλωμένο από βουνά. Αυτά σχηματίζουν γύρω της έναν ορεινό ορίζοντα, που αποτελεί το όριο μέχρι το οποίο φτάνει γύρω το μάτι. Άλλα σημεία της ίδιας περιοχής, βρίσκονται λιγότερο ή περισσότερο μακριά από αυτό το κέντρο κι έτσι αυτά τα βουνά δε δίνουν την εντύπωση που δημιουργούν στην Κατούνα, ότι σχηματίζουν γύρω της έναν κύκλο, από την περιφέρεια του οποίου το χωριό έχει περίπου ίσες αποστάσεις. Θα έλεγε κανείς ότι το σύνολο μοιάζει με ένα οχυρό, με κεντρικό πύργο το λόφο, όπου είναι χτισμένη η Κατούνα, και προστατευτικό τείχος τον ορεινό ορίζοντα που υψώνεται κυκλικά, μακριά, αλλά ωστόσο και αρκετά κοντά, έτσι που να μοιάζει πραγματικά μέρος του ίδιου συνόλου. Σαν εσωτερική, κυκλική τάφρο το οχυρό έχει τους κάμπους που σχηματίζονται ανάμεσα στο χωριό και σ’ αυτά τα βουνά, όπως ο κάμπος της Κατούνας, που απλώνεται μακρύς, στη βάση της Βελαώρας, ο κάμπος των Αχυρών, στη βάση του Περγαντί, και τα χαμηλά μέρη που απλώνονται μεταξύ του χωριού και του Μπούμστου, καθώς και μεταξύ του χωριού και των βουνών που απλώνονται, σειρές, στα δυτικά.

ΜΠΟΥΜΣΤΟΣ 

Το τοπίο που σχηματίζεται κυρίως από αυτά τα βουνά είναι ένα από τα ωραιότερα στην Ελλάδα. Νομίζω ότι μεγάλο μέρος της ομορφιάς οφείλεται στην ποικιλία των σχημάτων και των χρωμάτων τους. Πραγματικά, καθένα έχει το δικό του σχήμα και χρώμα, διαφορετικό από τα άλλα, με αποτέλεσμα η θέα του να δημιουργεί διαφορετικά συναισθήματα. 
Ένα από αυτά είναι ο  Μπούμστος, έχει χρωματικές διαβαθμίσεις που ξεκινούν από το γκριζογάλανο και πλησιάζουν, εκεί που είναι καλυμμένος από βλάστηση, μάλιστα στην απότομη, βόρεια πλαγιά, όπου υπάρχει μια περιοχή με έλατα που ξεχωρίζουν όρθια, προς το βαθύ μπλέ. 

Είναι το πιο σκοτεινόχρωμο και αυτό τονίζει την αυστηρή μεγαλοπρέπεια που αποπνέει. Η κορυφογραμμή του αρχίζει ανεπαίσθητα  από τα δυτικά και υψώνεται σταδιακά για ένα αρκετά μεγάλο διάστημα, μέχρι να φτάσει στην κορυφή• μόλις φτάσει εκεί, πέφτει απότομα, σχεδόν κατακόρυφα, στην αντίθετη πλευρά. 
Αυτό το σχήμα τον κάνει να μοιάζει σαν να απογειώνεται, σα ν’ αποκτά όλο και περισσότερο ύψος, τονίζοντας έτσι, απ’ τη δυτική πλευρά, το βαθμιαίο ανέβασμα. Το μεγάλο ύψος όπου φτάνει μοιάζει έτσι, απ’ την ίδια πλευρά, σαν τελικό αποτέλεσμα της ανόδου. Τονίζεται μετά με άλλο τρόπο από τη σχεδόν κατακόρυφη, αντίθετη πλευρά. 

Η κορυφή του Μπούμστου

Ο Μπούμστος φαίνεται μεγάλος απ’ την Κατουνα, κι αυτό συμβαίνει επειδή όλα τα επίπεδα, από τα οποία αποτελείται, φαίνονται απ’ αυτήν καταμέτωπο και, συνεπώς, σε όλη τους την έκταση. Φαίνονται ακόμα σαν ενιαίο, συμπαγές σύνολο. Πρέπει κανείς να προσέξει, για να δει ότι αυτό που φαίνεται με αυτό τον τρόπο, αποτελείται από διαδοχικά παραβάν, το ένα πίσω από το άλλο. 
Από άλλα σημεία του Ξηρόμερου τα ίδια παραβάν φαίνονται όπως είναι στην πραγματικότητα, χωριστά, και το σύνολο σπάει. Είναι απίστευτο πόσο διαφορετικές όψεις παίρνει αυτό το βουνό, ανάλογα με το σημείο, την οπτική γωνία από την οποία κανείς το βλέπει. Είναι σα να γίνεται άλλο βουνό. Από την Κατούνα μοιάζει να υψώνεται τεράστιος, σκοτεινός, γεμάτος όγκο, ψηλός και μεγαλοπρεπής. 
Επιβάλλεται στο τοπίο, ως το κυρίαρχο στοιχείο του. Η κορυφή του φαλακρή, είναι γκρίζα, και το χειμώνα συχνά είναι το μόνο σημείο που γίνεται κάτασπρο, μένοντας έτσι σε όλη τη διάρκεια αυτής της εποχής. Όμως, όταν κανείς φεύγει προς τα δυτικά, μόλις περάσει την Αμβρακία αρχίζει να μικραίνει, γιατί φαίνεται μόνο ένα κομμάτι του∙ μόλις απομακρυνθεί από τα χωριά του Ξηρόμερου, κυττώντας προς τα πίσω, τα Ακαρνανικά έχουν μετατραπεί σε μια ασήμαντη οροσειρά και ο Μπούμστος σε ένα χαμηλό βουνό, που συγχέεται ανάμεσα στα άλλα, στο βάθος. 

Περγαντί

Το Περγαντί, γκριζογάλανο και γυμνό, αποτελείται από μια απαλή, καμπύλη κορφή στα ανατολικά, που συνεχίζεται σε κάτι εντελώς διαφορετικό: τρία τεράστια δόντια, τρεις κορφές που χωρίζονται από τρεις βαθιές κοψιές, καθως κι από τρεις οξείες ακμές στη μετωπική τους πλευρά. Δίπλα στον όγκο και στο ύψος του Μπούμστου, αυτή η οροσειρά μοιάζει κάτι διαφορετικό. Αντί να υψώνεται, απλώνεται, σε μια τεθλασμένη, οριζόντια γραμμή, κι αντί να είναι συμπαγής, σπάει σε διαδοχικά κύματα.

Ακόμα ανατολικότερα, τα βουνά του Τρύφου, έχουν πάλι ένα εντελώς διαφορετικό, παράξενο για βουνά σχήμα. Κιτρινωπά, χωρίς εξάρσεις, με δέντρα που μοιάζουν εκβλαστήματα της ίδιας της κορυφογραμμής, μοιάζουν ως σύνολο με ενάλιο τοπίο, πολύ κοντά σ’ εκείνο που βλέπει κανείς σε τοιχογραφίες της Θήρας, όπου τα φυτά μοιάζουν με θαλάσσιες ανεμώνες, κολλημένες σε κοράλια.

ΤΑ ΑΚΑΡΝΑΝΙΚΑ

Νότια είναι η Βελαώρα. Μακρόσυρτη, αλλά με διαδοχικούς σπασμούς, που δίνουν ποικιλία στο μήκος της και κάτι σαν κίνηση στις κατάστικτες από τις βελανιδιές πλαγιές της, κλείνει τον ορίζοντα στο βορρά. Κατάντικρυ από τα κάγκελα της πλατείας, άμεσο θέαμα απ’ αυτό το σημείο, είναι το κοντινότερο βουνό στο χωριό. 
Στις πλαγιές του, που φουσκώνουν σαν να ανασαίνουν διαδοχικά, πέρα από τον κάμπο, κυριαρχούσε μέχρι πρόσφατα κάτι σαν ένας σιωπηλός αχός∙ στις ερημιές του ακούγονταν μόνο τα κυπριά κάποιων κοπαδιών, και στα ανηφορικά του μονοπάτια σκαρφάλωνε μόνο σπάνια ο στρατοκόπος που ήθελε να πάει απ’ αυτό το δρόμο στην από πίσω πλευρά, στον Καρβασαρά. 
Η Βελαώρα ανήκε κατά κάποιο τρόπο μόνο στον εαυτό της. Μ’ όλη την έκθεση στα μάτια των πάντων, όποιος περνούσε τον κάμπο και πήγαινε κοντά της, αισθανόταν ότι εδώ υπάρχει ο δικός της, κρυφός, αυτάρκης κόσμος. 

ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ ΒΕΛΑΩΡΑΣ 

Η Βελαώρα ήταν ακόμη κάτι σαν ένα ζωντανό πλάσμα. Αυτή την αίσθηση νομίζω την είχαν όλοι οι χωριανοί. Παιδιά, τη μέρα της Πρωτοχρονιᾶς, πρωί μέσα στο τσουχτερό κρύο, μας έβγαζε η μητέρα μου στην πόρτα του σπιτιού μας, να δούμε πέρα από τις στέγες, στο βάθος τη Βελαώρα, και να γίνομε κι εμείς γερά και σιδερένια σαν κι αυτήν. 
Ένα βουνό που διατήρησε την παρθενιά τού άθικτου, ποιος ξέρει από ποια πανάρχαια αιωνιότητα, τοπίου του, και που την έχασε τελευταία, βιασμένο από τη διάνοιξη του καινούργιου δρόμου, που από φύση το μετέτρεψε σε πολιτισμό. 
Το κορμί της κείτεται πια γεμάτο πληγές από κοκκινόχωμα. 
Πριν από λίγο καιρό, το καλοκαίρι, είχα την τύχη να δω την πανσέληνο, που στο χωριό μας βγαίνει πίσω από αυτό το βουνό, να κρέμεται πάνω απ’ τη σκοτεινή, μόλις διακρινόμενη στον βαθύ μπλε ουρανό, κορυφογραμμή του. Εκείνη την ώρα, που τα έργα της ανθρώπινης σκληρότητας πάνω στη φύση κρύβονται, αυτό το στρογγυλό, κοκκινωπό φεγγάρι, πάνω απ’ την κατάμαυρη, μακρουλή σιλουέτα της Βελαώρας, έμοιαζε να φανερώνει την ψυχή αυτού του βουνού, μυστηριώδη και σιωπηλή.

ΑΠΟΨΗ ΤΟΥ ΚΑΜΠΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΕΛΑΩΡΑΣ 

Τέλος είναι το κύμα των λόφων και των χαμηλών βουνών στα δυτικά, που όπως σε παραπέμπει το ένα στο άλλο, σε όλο και πιο ανοιχτούς τόνους του μπλε και του γκρι  μοιάζουν να σε πάνε, να σε ταξιδεύουν μέχρι εκεί που σβήνουν, στο μακρινό ορίζοντα.

Αυτά τα βουνά περικυκλώνοντας το χωριό, δημιουργούν έναν κόσμο κλειστό, ιδιαίτερο. Σίγουρα, στα διαστήματα ανάμεσά τους υπάρχουν κάποιες διαφυγές: αυτές έχουν να κάνουν με το νερό. 
Το Λουτράκι, ένα αναποδογυρισμένο, μικρό γαλάζιο τρίγωνο στα βορειοδυτικά, και η Αμβρακία, άλλο ένα τέτοιο τρίγωνο, λίγο μεγαλύτερο, εκεί που σβήνει η κορυφογραμμή της Βελαώρας.  
Το  βράδυ,  σ’  αυτά  τα  σημεία,  φαίνονται  μακρινά  φωτάκια, αυτοκίνητα που περνούν στην εθνική, σημάδια ενός άλλου κόσμου, που υπάρχει και ζει κάπου εκεί, έξω. 
Αυτά τα βουνά δημιουργούν δύο κόσμους, τον μέσα, τον δικό μας, και τον έξω. Το αίσθημα ότι κανείς βγαίνει, σ’ έναν έξω κόσμο, όπως και το αντίστροφο, ότι μπαίνει, σ’ έναν μέσα κόσμο, το έχει κανείς έντονα στο Σαμάρι, όταν βγαίνει στην εθνική ή όταν την εγκαταλείπει, για να μπει στην περιοχή μας. Τα βουνά που πριν, από την άσφαλτο, φαίνονταν μικρά ή σκόρπια, μόλις ανηφορίσει κανείς το δρόμο προς το χωριό, μεγαλώνουν, υψώνονται, κλείνουν τον κύκλο, κλείνουν τον κόσμο της Κατούνας. 

ΑΠΟΨΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΟΥΝΑΣ ΤΟΤΕ  (ΑΡΧΕΙΟ ΧΡΗΣΤΟΥ ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΗ)

Την εποχή που θέλω να περιγράψω εδώ, τότε που τα αυτοκίνητα ήταν λιγοστά και η έξοδος από αυτό τον κόσμο σπάνια, αυτό το αίσθημα ήταν εντονότερο. Θυμάμαι, μικρός, πάντα η απορία μου ήταν τι να βρίσκεται πίσω από αυτά τα βουνά; Και η μεγάλη επιθυμία μου ήταν πάντα να τα διαβώ, να δω τον έξω κόσμο, που μου έκρυβαν.

Πέρασα τα παιδικά μου χρόνια σ’ αυτό τον κόσμο, σ’ αυτό το χωριό, από το 53 μέχρι το 67. Θέλω εδώ να διηγηθώ όσα θυμάμαι από εκείνη την εποχή, τις μέρες του 50 και των αρχών του 60, για ένα παιδί στην Κατούνα. Μέχρι τις αρχές του 60, όχι μόνο γιατί από τότε, με την εφηβεία, καινούργια μαγέματα πήραν τη θέση των παλιών, αλλά και γιατί τότε συνέβη η πρώτη, μεγάλης διάρκειας έξοδος στον έξω κόσμο, στην Αμφιλοχία, για τις σπουδές στο λύκειο.

Το χωριό ήταν τότε ομοιόμορφο αρχιτεκτονικά, και γι’ αυτό πολύ όμορφο. Ένας που έχει δει μόνο το σημερινό, άναρχο χάος, είναι δύσκολο να το καταλάβει αυτό. 
Τα σπίτια, όσο κι αν ποίκιλαν στο μέγεθος και στις λεπτομέρειες, είχαν όλα περίπου την ίδια μορφή. Όπως μπορεί να το δει κανείς και τώρα, σε όσα έχουν επιβιώσει, τα κεραμίδια έφτιαχναν ένα στενό γείσο, που λίγο μόνο εξείχε πάνω από τους τοίχους. Αρκετά είχαν αυτό τον ωραίο συνδυασμό εξωτερικής σκάλας και καμάρας, μονής ή και διπλής. 
Πρόφτασα να ιδώ αρκετά απ’ αυτά τα σπίτια να χτίζονται: τα μουλάρια να κουβαλάνε τις πέτρες και τους μαστόρους, άλλος να κάθεται σταυροπόδι, φορώντας ποδιά από σκληρό υλικό, δίπλα στο σωρό, και να πελεκάει μία-μία τις πέτρες, άλλος με το βαρίδι να βεβαιώνει κάθε τόσο την κάθετο, άλλοι να αρμόζουν τα έτοιμα κομμάτια. Σιγά-σιγά, αργά, οι τοίχοι υψώνονταν. 
Έμπαιναν τα παράθυρα, οι όμορφες πόρτες, συχνά και σε νεοκλασικά σχέδια, με μπρούτζινα, επίθυρα χεράκια, βαμμένες συνήθως κυπαρισσί, με λαδομπογιά. Όπως και τώρα, υπήρχαν λουλούδια παντού. Δεν υπήρχε νοικοκυρά που να μη στόλιζε την αυλή, τις σκάλες, τα μπαλκόνια, με κάθε λογής λουλούδια, που τα γύρευε η μια από την άλλη. 
Κάποια, όπως το λειρί του κόκκορα, οι μπιγόνιες, κ.λπ. ήταν ιδιαίτερα δημοφιλή. Τις αυλόπορτες τις κάλυπταν συνήθως τριανταφυλλιές, σπανιότερα ρολογιές και άλλα αναρριχητικά. Μια τρελλή τριανταφυλλιά, με τα μικρά ρόδινα άνθη της, πυκνά σαν σύννεφο, που κάλυπτε την αυλόπορτα της θεια Σωκράταινας της Κασούρως, τη θυμάμαι ιδιαίτερα. 
Κάποια στιγμή, αργότερα, ήρθαν οι τσιμεντενιες πλάκες, κι εμείς τότε, τόσο μας έκοβε, το είχαμε θεωρήσει αυτό πρόοδο.

Ομοιομορφία υπήρχε κι από άλλες απόψεις. Η κυρίαρχη δουλειά ήταν μία, τα καπνά, κι αυτό δημιουργούσε ίδιους ρυθμούς, ίδιες συνήθειες, ίδιες έγνοιες, ίδια εργαλεία, ίδια αντικείμενα στα σπίτια, σχεδόν για όλους.

Οι δρόμοι, όλοι χωματένιοι, σε πολλές περιπτώσεις ήταν δρόμοι μαζί και αυλάκια όπου κύλαγε το νερό, συχνά μόνιμα, από κάποια παρακείμενη, ψηλότερα, βρύση.

Τότε οι γειτονιές που αποτελούσαν το χωριό, λόγω του ότι δεν υπήρχαν αυτοκίνητα, για να πάει κανείς εύκολα και γρήγορα, ήταν πιο απομονωμένες από τώρα. 
Ακόμα σήμερα, όπως διαπίστωσα, άνθρωποι εκείνης της εποχής δε γνωρίζουν ή λίγα έχουν ακούσει για ανθρώπους που ζούσαν σε άλλη γειτονιά από τη δική τους. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τους δύο κύριους οικισμούς του χωριού, το ανώμερο και το κατώμερο, αλλά και για άλλες.......
Συνεχίζεται ...

Γράφει για την εφημερίδα της Κατούνας, ο συγχωριανός μας  Στέλιος Λ. Παπαλεξανδρόπουλος Καθηγητής Πανεπιστημίου

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε από κοντά μας ο Γρηγόρης Πανέτας ετών 60

 

Έφυγε από κοντά ο  Γρηγόρης Πανετας ετών 60. Η κηδεία του θα γίνει αύριο Πέμπτη 20/03/2025 στις 11:30 π.μ. στον Άγιο Αθανάσιο Κατούνας.

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά του

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε νωρίς από κοντά μας ο Τζάφας Ηλίας ετών 56

Έφυγε από κοντά μας σήμερα 02/07/2024 ένας ακόμα καλός συγχωριανός μας ο Τζάφας Ηλίας του Γεωργίου ετών 56. Η κηδεία του θα γίνει αύριο 03/07/2024 στις 10 πμ στον άγιο Αθανάσιο Κατούνας. Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένεια του

ΚΑΤΟΥΝΑ δύο κηδείες: Έφυγαν από κοντά μας ο Τσατσαρώνης Δημήτριος 61 ετών και η Δεμονάκου Σοφία ετών 88.

 

Έφυγε από κοντά μας σήμερα  31/05/2024 ένας ακόμα καλός συγχωριανός μας ο Τσατσαρώνης Δημήτριος του Άγγελου ετών 61. Η κηδεία θα γίνει αύριο 01/06/2024 στις 12 μμ στον άγιο Αθανάσιο Κατούνας.

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένεια του

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Έφυγε από κοντά μας σήμερα  31/05/2024 μια ακόμα καλή συγχωριανή μας η Δεμονάκου Σοφία ετών 88  η κηδεία θα γίνει αύριο 01/06/2024 στις 13 μμ στον άγιο Αθανάσιο.

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένεια της

Πανηγύρισε το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία στην Κατούνα

 

Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος σήμερα το πρωί 20 Ιουλίου γιόρτασε ο προφήτης Ηλίας, το εκκλησάκι που βρίσκεται σε έναν απο τους δύο λόφους της Αρχαίας Μεδεώνας στην Κατούνα. 

Η Θεία Λειτουργία τελέσθηκε από τον Αρχιμανδρίτη π. Χρυσόστομο Κελεπούρη. 

Χρόνια πολλά σε όλους 

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ 15 ΜΑΙΟΥ ΤΟ ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΤΗΣ ΚΑΤΟΥΝΑΣ: Πανηγύρια απ' τα παλιά…

ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΟΙ ΚΑΤΟΥΝΙΩΤΕΣ ΧΟΡΕΥΟΥΝ ΣΤΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΟΥ ΜΠΛΙΤΣΑ

Στην Κατούνα τα παλιότερα χρόνια το καθιερωμένο πανηγύρι πραγματοποιούταν δυο φορές το χρόνο, μία στις 15 Μαΐου με το παλιό ημερολόγιο του Αγίου Αθανασίου όπου έψηνε όλο το χωριό αρνιά και στις 10 – 17 Οκτωβρίου εμποροπανήγυρης –ζωοπανήγυρης...

Με το που τέλειωνε η εμποροπανήγυρη στην Αμφιλοχία τον Οκτώβρη, άρχιζε της Κατούνας. Φυσικά σήμερα τα πανηγύρια δεν έχουν καμία σχέση με όλα αυτά. Άλλες εποχές τότε, άλλες οι ανάγκες του κόσμου. Ξεχάσαμε την κινητή μαγαζούπολη που ερχόταν για λίγες μέρες τότε που στήνονταν τα παραπήγματα, σκηνές πρόχειρες, όλα της στιγμής και αν έπιανε και καμιά «μπόρα» τότε να έβλεπες τι γινόταν.

Όλος ο κεντρικός δρόμος της Κατούνας γέμιζε με καταστήματα όλων των ειδών.

Ο κόσμος πηγαινοερχόταν πάνω – κάτω παζάρευε μέχρι την τελευταία μέρα που τέλειωνε το παζάρι.

Πανέξυπνοι οι μικροπωλητές προσπαθούσαν με διάφορα κόλπα να πουλήσουν την πραμάτεια τους στ’ αυτιά μου έρχεται η φωνή «εδώ ο τρελάκιας» ήταν ένας από αυτούς που φώναζε και με διάφορα τεχνάσματα προσπαθούσε να πουλήσει.

Το θετικό με τους μικροπωλητές είναι ότι ήταν γεμάτη αισιοδοξία και με αυτή πολεμούσαν την φτώχεια τους. Θυμόταν εύκολα την γριούλα που πέρασε την προηγούμενη μέρα και παζάρευε και άλλαζαν τρόπο πλασαρίσματος του προϊόντος την άλλη. Υφάσματα –ρούχα κοσμήματα, παιχνίδια και ότι βάζει ο νους.

ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΣΤΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗ

Εμείς τότε μικροί σε ηλικία κυνηγούσαμε τον καραμελά με τα μαντζούνια και τα κοκοράκια αλλά και τις παραστάσεις υπαίθριες συνήθως όπως του Τζιμ Αρμάου και του Σαμψών, ο Γύρος του θανάτου συνάρπαζε όλους, αλλά οι κούνιες με τα αλογάκια και τις βάρκες τραβούσαν τους μικρότερους. Κάτι σαν Λούνα παρκ.

Εκεί πιο πέρα ρίχναμε στους στόχους με τα όπλα κανένα δεν πετύχαινε το κέντρο του στόχου το ίδιο παθαίναμε και με τους κρίκους που σημαδεύαμε τα μπουκάλια έτσι ώστε να περαστούν στο λαιμό τους.

Γλέντι παλιακό, παραδοσιακό διοργάνωσε πριν δυο χρόνια ο Θωμάς Καρφίτσας για το πανηγύρι της Κατούνας.

Φέτος έλεγε ο μπάρμπα Μήτσος έφερε γερά ονόματα ο Θωμάς και αναβίωσε το πανηγύρι του χωριού.

Να σημειώσουμε πως η Κατούνα τέτοιες μέρες είχε το πανηγύρι της και γέμιζε ο τόπος από ψητά αρνιά. κάθε σπίτι έψηνε το αρνί του, το πανηγύρι ήταν στις 15 Μάη .

Κάποτε ο κόσμος τα είχε ανάγκη τα πανηγύρια λόγω της σκληρής δουλειάς των χωραφιών και έβγαινε να ξεσκάσει να πει και το εννοούσε τότε "Χρόνια πολλά από το παγγύρ"

KATOYNA Ξηρομέρου Αιτωλοακαρνανίας

ΔΕΙΤΕ ΠΟΛΛΕΣ ΦΩΤΟ:

Ο ΑΙ ΓΙΩΡΓΗΣ ΣΤΗΝ ΒΕΛΑΩΡΑ ΚΑΤΟΥΝΑΣ ( ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ- Η ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ - ΘΥΡΑΝΟΙΞΙΑ - ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ) ΑΦΙΕΡΩΜΑ

 

Το εκκλησάκι του Αι Γιώργη βρίσκεται απέναντι και ανατολικά από τη Κατούνα σε ένα από τα όμορφα Ακαρνανικά βουνά τη Βελαώρα, που είναι τα μισά γεμάτα βελανιδιές και τα υπόλοιπα εντελώς γυμνά, το βουνό αυτό θα λέγαμε χωρίζει το Βάλτο από το Ξηρόμερο, κατά την άποψη μερικών η Βελαώρα χωρίζεται σε Κατουνιώτικο, Στανιάτικο, Αμφιλοχιώτικο και Σπαρτιώτικο μέρος (σύμφωνα με τα χωριά που το περιτριγυρίζουν). 

Ιστορικά στοιχεία

Επί Τουρκοκρατίας τα παιδιά της Κατούνας έτρεχαν να μάθουν λίγα γράμματα στον Άγιο Γεώργιο στη Βελαώρα. Το εκκλησάκι υπήρχε και πριν το 1912. Το χωράφι που ήταν κτισμένο ανήκε στους  Πετιμεζαίους που έπαιξαν σπουδαίο ρόλο στην ιστορία της Κατούνας και λέγεται πως το πρώτο χτίστηκε από κάποιον από αυτούς. Αργότερα ο Ξενοφών Ζέλος πατέρας του Κωνσταντίνου, του Λεωνίδα και της Αμαλίας νυμφεύτηκε την Παναγιώτα Πετιμέζη και κληρονόμησε την περιοχή. Στα ερείπια της παλαιοτέρας εκκλησίας ο Ξενοφώντας έχτισε την σημερινή, πριν την αναστήλωση της εγκαταλειμμένης εκκλησίας κατά την διάρκεια του μεσοπολέμου. Πριν καλά καλά τελειώσει η κατασκευή της σκεπής όπως μας αφηγήθηκε ο Λεωνίδας Ζέλος, έγινε ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της Εθνικής Αντίστασης στην περιοχή μας. Η ανατίναξη με νάρκες της Γερμανικής Φάλαγγας που κατευθυνόταν προς το χωριό μας, από τους αντάρτες στη θέση Υψουρά. Αμέσως οι Γερμανοί κατακτητές ως πράξη αντεκδίκησης άρχισαν να πυροβολούν εναντίων όλων. Τα πολυβόλα τους πήραν φωτιά, σκότωσαν όσα ζώα έβρισκαν μπροστά  τους και δίνοντας διαταγή να μαζευτεί το χωριό στην Πλατεία, με σαφή διαταγή για εκτελέσεις. 

Μετά όμως από διαβουλεύσεις αποφασίσθηκε να μην γίνουν εκτελέσεις αλλά να κάψουν το χωριό, κάηκαν πολλά σπίτια τότε. 

Τα επόμενα χρόνια όμως οι Γερμανοί δεν στάθηκαν σ’ αυτό άλλα με διάφορα προσχήματα και αφορμές σκότωσαν πολλούς συγχωριανούς μας. Αφαιρούσαν ανθρώπινες ζωές όπως και τα εννιά παλικάρια που συνελήφθησαν στην Κατούνα και τα σκότωσαν στην Αγία Τριάδα Αγρινίου συμπληρώνοντας τους 120 που εκτελέστηκαν και έμειναν στην ιστορία. Ένα από τα θύματα των γερμανών ήταν και το εκκλησάκι του Αι Γιώργη.  Οι γερμανοί είχαν στήσει και έριχναν όλμους από την περιοχή της αρχαίας Μεδεώνας κοντά στη θέση του σημερινού Αι – Λιά και σε ότι έβλεπαν και νόμιζαν πως μπορεί να υπάρχουν αντάρτες έριχναν όλμους. Ένας από αυτούς έπεσε στο εκκλησάκι και τον κατέστρεψε. Από τότε παρέμεινε ερειπωμένος, όπως ήταν πριν ξεκινήσει η αναστήλωση του το 2005. Τα δύσκολα χρόνια της Κατοχής και αργότερα πολλοί από τους συγχωριανούς μας κοιμόντουσαν στο εκκλησάκι, είτε για προστασία είτε επειδή καθόταν μόνιμα στην περιοχή με τα ζώα τους και προφυλασσόταν από τις ασχήμιες του κατακτητή ή των συνεργατών τους. 

Η αναστήλωση

Στόχος, αλλά και χρέος όλων μας ήταν να λειτουργήσει ο Άγιος Γεώργιος που στέκει εκεί ψηλά και αγναντεύει το χωριό μας κάτω από πανύψηλη βελανιδιά που σε αναγκάζει να σεβαστείς τη δύναμη της φύσης, αλλά και των ανθρώπων έργα.  Όλα τα παραπάνω έδωσαν το έναυσμα στο Σύλλογο Κατουνιωτών Αθήνας «Φίλιππος ο Ακαρνάν» και μετά από παρότρυνση πολλών κατοίκων του χωριού μας το εκκλησιαστικό μνημείο έπρεπε να αναστηλωθεί, να γίνει ένα λαμπερό κτίσμα, πέτρινο, παραδοσιακό όπως ήταν και όχι σύγχρονο. Έτσι λοιπόν πρόσφατα ανακαινίστηκε και αποκαταστάθηκε κατά το δυνατό στην αρχική του μορφή με τη φροντίδα του Συλλόγου Κατουνιωτών Αθήνας « Φίλιππος ο Ακαρνάν» με την οικονομική συνδρομή πολλών χωριανών και εθελούσια εργασία όπως και δωρεών αυτών και φίλων το 2006. 
Σήμερα o ναός έχει αποκατασταθεί και ο προαύλιος χώρος έχει διαμορφωθεί καλαίσθητα με πέτρα, ώστε το εξωκλήσι να αποτελέσει ξανά τόπος λατρείας, αναψυχής αλλά να μας θυμίζει και τα χρόνια της κατοχής. Οι διαστάσεις του εσωτερικού χώρου είναι 4μ Χ 9μ. και είναι πετρόχτιστος με σιδερένια δίριχτη στέγη.

Επιπλέον ο Σύλλογος Κατουνιωτών Αθήνας ετοίμασε για ενημέρωση ειδικό βιβλίο  στις εκδόσεις Ίαμβος με τίτλο «Μνημεία Δήμου Μεδεώνος» το οποίο είναι αφιερωμένο στα μνημεία του π. Δήμου μας  και στο εκκλησάκι του Αι-Γιώργη και αναφέρει την ιστορία του, την αποκατάστασή του, τους ευεργέτες αλλά και πλούσιο φωτογραφικό υλικό των εργασιών αποκατάστασης, και υπάρχει σε πολλά βιβλιοπωλεία σε όλη την Ελλάδα. 

Ο περιβάλλον χώρος είναι στο κτήμα των αδελφών Λεωνίδα και Κων/νου Ζέλου που το έκαναν δωρεά για την αναστήλωση του. Μετά από μεγάλες προσπάθειες και ανακοινώσεις στην εφημερίδα «η Κατούνα» η ιδέα έγινε πραγματικότητα. Αποδείχτηκε για μια ακόμα φορά πως αν είμαστε μονοιασμένοι και αγαπημένοι μπορούμε να καταφέρουμε πολλά στον τόπο μας.  Η επιθυμία έγινε πραγματικότητα σε διάστημα ενός έτους περίπου, με πλήρη αποκατάσταση σε 3 χρόνια. 

Το πρώτο χτύπημα της καμπάνας-Τα Θυρανοίξια– Τα πρώτα χαμόγελα  

Στις 12 Αυγούστου 2006 το πρωί χτύπησε για πρώτη φορά η καμπάνα του Αι Γιώργη έγιναν τα θυρανοίξια (Εγκαίνια) ενώ είχε προετοιμαστεί πρόχειρα  ο περιβάλλον χώρος. Τα Θυρανοίξια έγιναν από τον πάτερ Απόστολο Μπλέτσα και τον πάτερ τότε Θεόδωρο Τριάντη και τον ιεροψάλτη Μενελάου Γεώργιο.

Οι κάτοικοι της Κατούνας και των γύρω χωριών άλλοι με τα πόδια (επειδή είχαν τάμα στον Άγιο, πως αν φτιαχτεί θα πάνε με τα πόδια), άλλοι με αγροτικά και άλλοι με τα τρακτέρ ανέβηκαν στο βουνό και αντίκρισαν έτοιμο το εκκλησάκι κάτω από την βελανιδιά με ένα τεράστιο σταυρό δίπλα του. Επίσης συμμετείχαν αρκετοί καβαλάρηδες. 

Όλοι χάρηκαν μόλις αντίκρισαν τους ιερείς και τον ψάλτη για πρώτη φορά να λειτουργούν στο χώρο αυτό που πριν λίγο καιρό ήταν ένα ερείπιο. 

Η μεγάλη εκδήλωση ανήμερα τ' Αι Γιωργιού με το «ύψωμα» στο χέρι. Πρώτη φορά ανήμερα τ’ Αϊ Γιωργιού στη Βελαώρα Κατούνας το 2009

Μια όμορφη λαμπρή εκδήλωση πραγματοποιήθηκε από τον  Πολιτιστικό Σύλλογο Κατουνιωτών Αθήνας  με συνδιοργανωτές τον ιππικό όμιλο  όπως και τον Σύλλογο Γυναικών, και το χορευτικό των Μερακλήδων από το Αγρίνιο, με θρησκευτικό και παραδοσιακό –πολιτιστικό χαρακτήρα που ήταν και η τελευταία δυστυχώς μέχρι σήμερα.  

Παρά τις αντίξοες καιρικές συνθήκες στις 23/4/09 δεκάδες πιστοί προσκύνησαν και γιόρτασαν την μνήμη του μεγαλομάρτυρα τροπαιοφόρου Γεωργίου, στο ομώνυμο εκκλησάκι του, που αναστύλωσε ο Σύλλογος Κατουνιωτών Αθήνας, στη  Βελαώρα Κατούνας. 

Τέτοιες εκδηλώσεις έχουν να δώσουν πολλά και γεμίζουν χαρά και αγαλλίαση την ψυχή του ανθρώπου. Υπήρξε ένας συνδυασμός πίστης, παράδοσης, ιστορίας, φύσης αλλά και ανθρώπων έργα.

Η καμπάνα χτύπησε πρωί – πρωί, πολλοί Γιώργηδες και πιστοί άρχισαν να ανεβαίνουν στο εκκλησάκι προς χάρη του τροπαιοφόρου, άλλοι με τα «υψώματα» στο χέρι και άλλοι με αρτοκλασίες. Πολλοί μάλιστα ανέβηκαν με τα πόδια όπως είχαν τάμα.

Σε αυτό τον φάρο της ορθοδοξίας που έλαμψε πάλι, πολλοί πιστοί παρακολούθησαν την πανηγυρική Θεία Λειτουργία με κατάνυξη και ψυχική ανάταση. Η Θεία Λειτουργία μετ’ αρτοκλασίας τελέσθηκε από τον Πατήρ  Δημήτριο Χαμαλέτσο  από την ενορία της Κωνωπίνας, και ιεροψάλτη τον Πάσχο Γεώργιο του Δημητρίου. Κατά την διάρκεια της Θείας Λειτουργίας συμμετείχαν και οι καβαλάρηδες με τα άλογα τους, οργανωμένα και ντυμένοι ομοιόμορφα με ρούχα που είχαν το έμβλημα του συλλόγου, ασπάστηκαν την εικόνα του Αγίου και τα έδεσαν στον περίβολο για να παρακολουθήσουν την Θεία Λειτουργία.

Στο τέλος στα μεγάφωνα ακουστήκανε ιστορικά στοιχεία που αφορούσαν το εκκλησάκι, πως καταστράφηκε, αλλά και πως έγινε η αναστήλωση του.

 Τον λόγο στη συνέχεια είχε το χορευτικό των «Μερακλήδων» Αγρινίου, όπου χόρεψε παραδοσιακά δημοτικά τραγούδια της περιοχής μας, εμπρός από την εκκλησία, στο πλακόστρωτο περίβολο, κάτω απ’ τα χειροκροτήματα του κόσμου μιας και η εμφάνιση τους ήταν άριστη για μια ακόμα φορά. Όταν μάλιστα ξεκίνησαν να χορεύουν, ο ήλιος ξεπρόβαλε σιγά - σιγά μέσα από τα μαύρα σύννεφα παραμερίζοντας τα για λίγο, λες και ήθελε και αυτός να χαρεί την λεβεντιά της φουστανέλας που έχει να εμφανιστεί εκεί πάνω ψηλά από τα χρόνια της επανάστασης του 21. 

Στην συνέχεια αρκετοί παρευρισκόμενοι, μικροί, μεγάλοι και αρκετές γυναίκες μπήκαν καβάλα στ’ άλογα και πήγαν βόλτα γνωρίζοντας την περιοχή. 

Ο πατήρ Δημήτριος ευλόγησε το φαγητό  που περιλάμβανε και ψητά αρνιά, προσφορά συγχωριανών μας για την εκδήλωση.

Στη συνέχεια άλλοι χόρευαν και άλλοι απολάμβαναν την πανοραμική θέα της περιοχής.

Ο Αι Γιώργης σήμερα

Αυτά πλέον δεν υπάρχουν σήμερα σαν εκδηλώσεις τέτοιου περιεχομένου, ενώ φυσικά θα μπορούσαν να γίνονται και να καθιερωθούν. Απλά γίνεται μια προσπάθεια να παραμείνει το τελετουργικό μέρος και να χτυπάει η καμπάνα του Αι Γιώργη που ακούγεται μέχρι το χωριό μας. 

Κάθε χρόνο  καθιερώθηκε η Θεία Λειτουργία ανήμερα της γιορτής του είτε μέγας εσπερινός μετ’ αρτοκλασίας την παραμονή. 

Φέτος Αναστάσιμη Θεία Λειτουργία θα γίνει την Τρίτη 4/5/2021 του Πάσχα το πρωί. 

ΔΕΙΤΕ ΠΟΛΛΕΣ ΦΩΤΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ