ΜΕΔΕΩΝ: Η ιστορία μιας αρχαίας πόλης που έχει χαθεί στο πέρασμα του χρόνου

Ανατολικά από την όμορφη κωμόπολη του Ξηρομέρου Κατούνα, μόλις που διακρίνονται τα ερείπια της πάλαι ποτέ ακμάζουσας πόλης Μεδεών. Μιας από τις παλαιότερες και σπουδαιότερες πόλεις της αρχαίας Ακαρνανίας.

Η ξακουστή στην εποχή της πόλη, λοιπόν, ήταν χτισμένη νοτιανατολικά της Κατούνας Ξηρομέρου, σε δύο λόφους πάνω από τη λίμνη Αμβρακία. Ανατολικά αγνάντευε τον αιτωλικό ουρανό, νότια τον κάμπο και τον ποτάμιο θεό Αχελώο, βόρεια τον Αμβρακικό και τα βουνά των Σελών και δυτικά τις Ακαρνανικές Άλπεις. Τα τείχη της ήταν τεράστια, κυκλώπεια, και εκτείνονταν σε μεγάλη έκταση, γεγονός μου μαρτυρά τη σπουδαιότητά της.

Το όνομά της πόλης φανερώνει και την αξία και τη σημασία που είχε, αφού προέρχεται από το ρήμα μεδέω (μέδω), που έχει τις σημασίες: α) Άρχω, βασιλεύω, κυβερνώ. β) προνοώ, φροντίζω για κάτι, ενθυμούμε, γ) επινοώ, σχεδιάζω. Μια ομώνυμη πόλη υπήρχε και στην παράλια περιοχή της Φωκίδας, στα Άσπρα Σπίτια και μια άλλη κοντά στον Αλίαρτο Βοιωτίας.

Η ιστορία της Μεδεώνος χάνεται στα βάθη των αιώνων, όπως και όλη η ιστορία του αρχέγονου Ελλαδικού χώρου. Μια ιστορία, στην οποία ο μύθος μπερδεύεται με την αστέρευτη φαντασία του Έλληνα και δημιουργεί, σε μια θαυμαστή ακολουθία, ένα πλέγμα ηρώων και θεών.

Από τα ιστορικά στοιχεία που έχουμε, το χτίσιμο της πόλης έγινε λίγο πριν από την Τρωική Εκστρατεία ή κατά τη διάρκειά της. Την εποχή αυτή η μυθολογία θέλει να έρχεται στην περιοχή ο Αργείος Αλκμέων και η περιοχή έκτοτε να ονομάζεται Ακαρνανία, από το όνομα του γιου του Ακαρνάν.

Ο άλλος γιος του Αλκμέωνα ήταν ο Αμφότερος.

Στα επόμενα χρόνια, που χαρακτηρίστηκαν ως ελληνικός μεσαίωνας λόγω της έλλειψης γραπτών στοιχείων, η Μεδεών αναπτύχθηκε οικονομικά και πολιτικά και κατείχε μεγάλη επικράτεια. Ιδιαίτερα γνωστή έγινε η πόλη από τον 6ο π.Χ. αιώνα και ύστερα, όπου συμμετείχε στο Κοινό των Ακαρνάνων.

Κατά τους αρχαίους χρόνους οι κάτοικοι της Μεδεώνος και γενικά οι Ακαρνάνες βρίσκονταν σε διαρκή πόλεμο με τους Αιτωλούς. Τα δύο ελληνικά φύλα, Αιτωλοί και Ακαρνάνες, βρίσκονταν σε διαρκή αλληλοεξόντωση, κυρίως για συνοριακές διαφορές.

Τη διαρκή πολεμική κατάσταση μεταξύ τους ήρθε να οξύνει ο μεγαλύτερος εμφύλιος πόλεμος της αρχαιότητας, ο πόλεμος Αθηναίων και Σπαρτιατών και των συμμάχων αυτών, ο λεγόμενος Πελοποννησιακός Πόλεμος, που διήρκησε 27 χρόνια και επέφερε μεγάλες καταστροφές στις ελληνικές πόλεις και οδήγησε χιλιάδες ψυχές ανδρείων στα σκοτεινά υπόγεια του Άδη.

Οι Ακαρνάνες, πλην ελαχίστων, τάχθηκαν από την αρχή του πολέμου με την πλευρά των Αθηναίων και οι Αιτωλοί με τους Σπαρτιάτες. Τα τείχη της Μεδεώνος δέχτηκαν και πολλές επιθέσεις από τους Αιτωλούς και τους Σπαρτιάτες και οι άντρες της πολέμησαν σε πολλές μάχες. Μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου το 404 π.Χ. η πόλη άρχισε πάλι να ακμάζει και να εκδίδει δικά της νομίσματα. Η θέση της και το πλούσιο φυσικό περιβάλλον της εξασφάλιζαν την ευημερία και την ασφάλεια. 

Όμως οι προαιώνιοι εχθροί των Ακαρνάνων, οι Αιτωλοί, άρχισαν πάλι πόλεμο εναντίον τους και το 231 π.Χ. καταλαμβάνουν μερικές ακαρνανικές πόλεις. Όμως η Μεδεών αντιστέκεται σθεναρά και οι Αιτωλοί απλώνουν τριγύρω της στρατό και την πολιορκούν για καιρό. Οι Ακαρνάνες ζήτησαν τότε τη βοήθεια του βασιλιά της Μακεδονίας Δημητρίου Δ΄. Αυτός μεσολαβεί στους Ιλλυριούς και αυτοί, έναντι σεβαστού χρηματικού ποσού, δέχθηκαν να τους βοηθήσουν.

Τα χαράματα μιας σκοτεινής νύχτας αποβιβάστηκαν με λέμβους στις ακτές της Μεδεώνος 5.000 Ιλλυρίοι. Από εκεί προχώρησαν ήσυχα κατά λόχους προς το στρατόπεδο των Αιτωλών. Όταν τους είδαν οι Αιτωλοί ξαφνιάστηκαν. Γρήγορα-γρήγορα παρέταξαν το μεγαλύτερο μέρος των οπλιτών και των ιππέων τους στον κάμπο, το άλλο ιππικό, μαζί με πολεμιστές, το παρέταξαν σε ψηλότερα μέρη. Βλέποντας από τα τείχη τους δύο στρατούς οι Μεδεώνιοι ετοιμάστηκαν γρήγορα και βγήκαν από την πόλη.

Οι Ιλλυρίοι έκαναν γρήγορα έφοδο στους πεζούς και ανάγκασαν τους Αιτωλούς να οπισθοχωρήσουν και να τραπούν σε φυγή, αφού τους χτυπούσαν και οι Μεδεώνιοι που είχαν βγει από τα τείχη της πόλης. Η νίκη των Μεδεώνιων και των συμμάχων τους ήταν ολοκληρωτική, αφού σκοτώθηκαν και αιχμαλωτίστηκαν πολλοί Αιτωλοί.

Για σαράντα χρόνια στην περιοχή σταμάτησαν οι αιματοχυσίες, ώσπου το 191 π.Χ. ήρθε στην περιοχή ο Αντίοχος της Συρίας, ως σύμμαχος των Αιτωλών, να πολεμήσει τους Ρωμαίους και τους συμμάχους τους Ακαρνάνες. Ο Αντίοχος πήγε στην Ακαρνανία κατέλαβε μερικές πόλεις και έφτασε έξω από τα τείχη της Μεδεώνος. Στρατοπέδευσε έξω από την πόλη και έστειλε κήρυκα να τους προτείνει να κάνουν μαζί του συμμαχία, στην αντίθετη περίπτωση τους τόνισε πως ήταν αποφασισμένος να την πολιορκήσει και να την κατακτήσει.

Μέσα στην πόλη οι πολίτες συγκεντρώθηκαν για να αποφασίσουν, όμως οι απόψεις μεταξύ τους διίστανται, αφού υπήρχαν δύο παρατάξεις, οι φιλορωμαίοι και οι αντιρωμαίοι. Οι δεύτεροι, που είχαν επικεφαλής τον Μνασίλοχο, υποστήριζαν πως πρέπει να ενωθούν με τον Αντίοχο και να συγκρουστούν με τους Ρωμαίους, αφού αυτοί ήταν ξένοι και αλλοεθνείς. Τελικά οι πολίτες, ύστερα από πρόταση του Κλύτου, αποφάσισαν να έρθουν σε διαπραγματεύσεις με τον Αντίοχο για να κερδίσουν χρόνο. Όταν έφυγαν οι απεσταλμένοι της Μεδεώνος για να πάνε στον Αντίοχο ο Μνασίλοχος ειδοποίησε κρυφά τον Αντίοχο και εκείνος επιτέθηκε στην πόλη, αφού πρώτα δωροδόκησε τους στρατηγούς, μεταξύ των οποίων και τον Κλύτο και την κατέλαβε.

Η κατάκτηση της Μεδεώνος από τον Αντίοχο κράτησε λίγο, γιατί οι Ρωμαίοι, βοηθούμενοι από το βασιλιά της Μακεδονίας Φίλιππο Ε΄, την ανακατέλαβαν, όπως και όσες ακαρνανικές πόλεις είχε κυριεύσει ο Αντίοχος. Τελικά ο Αντίοχος νικήθηκε από τον Ρωμαίο στρατηγό Ακίλιο και αναγκάστηκε να επιστρέψει στην Ασία.

Η πόλη έπεσε σε παράκμασε στα επόμενα χρόνια και πιθανόν να ερημώθηκε μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση το 146 π.Χ., ιδίως μετά την ίδρυση της Νικόπολης (30 π.Χ.) από τον Οκταβιανό Αύγουστο, όπως και πολλές Ακαρνανικές πόλεις, αφού οι κάτοικοί τους εποίκησαν με τη βία τη νέα πόλη. Κατά τη ρωμαϊκή εποχή από την περιοχή της Μεδεώνος περνούσε η ρωμαϊκή οδός Αιτωλικό-Φοιτείες-Μεδεών-Αμβρακικός. Η οδός αυτή χρησιμοποιούνταν μέχρι και το 1856, που επί Όθωνα κατασκευάστηκε η ξύλινη γέφυρα στο Ματσούκι και ο αμαξωτός δρόμος.

ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ

Έχουν βρεθεί νομίσματα της πόλης, τα οποία χρονολογούνται μεταξύ του 350-300 π.Χ., που στη μία όψη απεικονίζουν την κεφαλή του Απόλλωνα ή της Αθηνάς και στην άλλη δάφνινο στεφάνι με τα γράμματα Α ή Μστο μέσον του. Μερικά νομίσματα απεικονίζουν τρίποδα ή εικόνα γλαύκας (κουκουβάγια) και τα γράμματα Μ-Ε. Στα εκθέματα του Μουσείου Αγρινίου φιλοξενούνται αρκετά ευρήματα από τη Μεδεών: δύο χάλκινοι δάκτυλοι, εκ των οποίων ο ένας φέρει στη συναφή σφενδόνη γραμμική διακόσμηση από πολλά τεθλασμένα σχήματα (αριθμ. 122) και ο δεύτερος διακόσμηση από πλαστικό μηνίσκο (αριθμ. 132), καθώς και ένα από τμήμα χάλκινου ποδιού σκεύους υπό τη μορφή κεφαλής μακρόλαιμου γρύπα δράκοντα λεοντόποδα μήκους 0,125μ. (αριθμ. 133).

ΦΙΛΙΠΠΟΣ Ο ΑΚΑΡΝΑΝ

Δείγμα της μεγάλης της πολιτιστικής και πνευματικής ακμής της πόλης είναι τα ονόματα δύο σημαντικών προσωπικοτήτων της κλασσικής εποχής: του γιατρού Φιλίππου και του παιδαγωγού Λυσιμάχου.

Γνωστός γιατρός της αρχαιότητας από τη Μεδεώνα της Ακαρνανίας. Ήταν προσωπικός γιατρός του Φιλίππου της Μακεδονίας, του πατέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Μετά το θάνατο του Φιλίππου ακολούθησε τον Αλέξανδρο στην εκστρατεία του στην Ασία ως προσωπικός του γιατρός.

Ο Αλέξανδρος τον αγαπούσε και του είχε μεγάλη εμπιστοσύνη και αυτό αποδεικνύεται από το παρακάτω γεγονός. Ο στρατηγός του Αλεξάνδρου Παρμενιων έγραψε ένα γράμμα στον Αλέξανδρο με το οποίο του έλεγε ότι ο Φίλιππος σχεδιάζει να τον δηλητηριάσει, ο Αλέξανδρος όμως δεν τον πίστεψε. Και θέλοντας να δείξει τη μεγάλη εμπιστοσύνη που είχε στον Φίλιππο, ενώ έπινε το φάρμακο που του είχε δώσει ο Φίλιππος, δείχνει στον Φίλιππο το γράμμα του Παρμενίωνα.

Ο ΛΥΣΙΜΑΧΟΣ

Ο Λυσίμαχος υπήρξε ο πρώτος στρατιωτικός παιδαγωγός του Μ. Αλεξάνδρου και αυτός του ενέπνευσε την αγάπη για τα ομηρικά έπη.

Κατά τη Ρωμαϊκή και Βυζαντινή εποχή πολλές οχυρές πόλεις και κάστρα εγκαταλείφθηκαν, αφού οι πληθυσμοί ένιωθαν ασφάλεια από τους δυνατούς στρατούς των δύο αυτοκρατοριών και δημιούργησαν νέους ατείχιστους οικισμούς. Επιπλέον, η συντήρηση ενός κάστρου ήταν πολυδάπανη. Μετά την ερήμωση μιας πόλης ακολουθεί, ως φυσική συνέπεια, η ερείπωση. Έτσι, και τα σπουδαία κτήρια και τα επιβλητικά τείχη της Μεδεώνος αφέθηκαν στην τύχη τους και στην ανελέητη φθορά του χρόνου, ο οποίος σιγά-σιγά τα γκρέμιζε και τα έσβηνε.

Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΑΡΝΑΝΙΚΗΣ ΠΟΛΗΣ ΣΕ ΔΥΟ ΛΟΦΟΥΣ

ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΕΝΑΝ ΣΗΜΕΡΑ ΕΙΝΑΙ ΧΤΙΣΜΕΝΟΣ Ο ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ

Στην περιοχή της Μεδεώνος, όπως σε όλους σχεδόν τους αρχαιολογικούς χώρους της Ακαρνανίας, δεν έχουν γίνει επίσημες ανασκαφές και έργα προστασίας. Έτσι τεράστιες αρχαιολογικές περιοχές έτσι έμειναν έρμαιο στα χέρια των αρχαιοκαπήλων.

Σε έναν από αυτούς τους λόφους, που άλλοτε έλαμπαν στον πρωινό ακαρνανικό ήλιο τα τείχη της ακμάζουσας και περιτείχιστης πόλης, σήμερα δεσπόζει το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία.

Σήμερα τα ερείπια και τα μνημεία της Μεδεώνος βρίσκονται διάσπαρτα στους λόφους. Έστω και αν έχουν διασκορπιστεί και πολλά αρπαχθεί, αυτά τα λίγα που απέμειναν μένουν αιώνια σήματα ενός περασμένου ένδοξου παρελθόντος και μιας μακραίωνης πορείας.

Γράφει ο Βαγγέλης Κουτιβής 

Βιβλιογραφία

Αρριανός. Αλεξάνδρου Ανάβασις, Αθήνα, Εξάντας, 1992, ΙΙ. 4.8-11.

Γ. Α. Φερεντίνος. Ιστορία της Ακαρνανίας. Αθήνα, 1989, τ. και Λίβιος 11,13.

 Κων. Στεργιόπουλου, ό.π. βλ. και Ε. Λιβεράτος. Ιστορία της Κεφαλληνίας. Πειραιάς, 1988.Γ. 

Μπαρμπαρουση Β. Κουτιβή «Πόλεις και Χωριά του Δήμου Ακτίου-Βόνιτσας» 2012

ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΒΟΝΙΤΣΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

Ιστορικό διάγραμμα της πόλης – κάστρου την Βυζαντινή περίοδο 

Oι μεσοβυζαντινές απαρχές της πόλης και η ίδρυση του κάστρου της Βόνιτσας, μπορούν να αναχθούν τον 9ο αιώνα. Η ομώνυμη επισκοπή αναφέρεται στα εκκλησιαστικά τακτικά του Λέοντος ΣΤ΄ Σοφού, το 899. Το 1081, η πόλη καταλήφθηκε και λεηλατήθηκε από τον βασιλιά της νορμανδικής Σικελίας, Ροβέρτο Γυισκάρδο. Στα μέσα του 12ου αιώνα, η πόλη αναφέρεται από τον άραβα περιηγητή Al-Idrisi, για πρώτη φορά ως τειχισμένη. Στα προεόρτια της 4ης Σταυροφορίας, γύρω στα 1200, καταλήφθηκε από τον Leonardo Orsini της Κεφαλονιάς.

Στην υστεροβυζαντινή και όψιμη μεσαιωνική περίοδο, η πόλη και το κάστρο της γνωρίζει επάλληλες κυριαρχίες, στα γενικότερα πλαίσια της κατάρρευσης της βυζαντινής\ εξουσίας στην βορειοδυτική Ελλάδα, μετά το 1204. Κύριος σταθμός της τρικυμιώδους αυτής περιόδου είναι η υπαγωγή της πόλης και του κάστρου της, στην κυριαρχία του Δεσποτάτου της Ηπείρου ως το 1294.

Στην συνέχεια η Βόνιτσα και το κάστρο της, ως ένα στρατηγικής σημασίας έρεισμα στον Ιόνιο και Αδριατικό χώρο, αρχίζει να προσελκύει την προσοχή των εκάστοτε ισχυρών δυνάμεων της περιοχής. Η οθωμανική κατάκτηση του 1479, σημαδεύει το τέλος της μεσαιωνικής περιόδου και την αρχή της Τουρκοκρατίας.

Φυσική Γεωγραφία και μνημειακή τοπογραφία των βυζαντινών χρόνων

ΒΟΥΣΤΡΙ ΞΗΡΟΜΕΡΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ: ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΟΙΚΙΣΜΟΥΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΜΑΣ

ΘΕΣΗ-ΟΙΚΙΣΜΟΣ 

Το παλαιό χωριό Βούστρι ήταν χτισμένο στους πρόποδες του Περγαντί 13 χιλ. βορειοδυτικά της Κατούνας και παλαιότερα γραφόταν και Μπούστρι (μέχρι το 1928, ΦΕΚ 261 Α΄/ Β.Δ. 31-8- 1912). Το έδαφος του χωριού είναι κυρίως ορεινό με υψόμετρο πάνω από 600 μ. και για αυτό είχε πλούσια κτηνοτροφία. 

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Το χωριό αναφέρεται από το 1521, όπου είχε 60 οικογένειες. Περίπου σαράντα χρόνια αργότερα, το 1562, είχε 105 οικογένειες. Ύστερα από 80 χρόνια, το 1642, ο πληθυσμός του είχε μειωθεί στο ένα τρίτο (33 οικ.). Από τα επόμενα χρόνια άρχισε η σταδιακή μείωση του πληθυσμού και το 1815 είχε μόνο 6 οικογένειες. 

Σύμφωνα με την παράδοση το ερειπωμένο σήμερα Βούστρι δημιουργήθηκε στις αρχές του 1800 ύστερα από τη συνένωση των οικισμών Κρυονέρι και Άγιος Ιωάννης και αρχικά αποτελούνταν μόνο από 13 οικογένειες. Το Κρυονέρι είχε 7 οικογένειες και εκκλησία τους Αγίους Ταξιάρχες (που χτίστηκε γύρω στο 1500) και ο Άγιος Ιωάννης με 6 οικογένειες και την ομώνυμη εκκλησία. Στην εκκλησία του Αγίου Ιωάννη, σύμφωνα με την παράδοση, εξομολογήθηκε ο Άγιος Βάρβαρος πριν ασκητέψει. 

Γρίμποβο

 Γράφουν Ντίνος Στυλιανός (ερευνητής από το Σύλλογο έρευνας και πολιτισμού “ΑΜΦΙΚΤΙΟΝΙΑ ΑΚΑΡΝΑΝΩΝ” ), – Σχισμένου Αικατερίνη (φιλόλογος, ερευνήτρια)

Γρίμποβο. Μια λέξη που από μόνη της είναι η ιστορία, ο θρύλος , αλλά και μάθημα προς αποφυγή.

Όλα συγκεντρώθηκαν σε μια λέξη, ένα τοπωνύμιο που μέχρι τότε ήταν άγνωστο αλλά έμελλε να γραφτεί δίπλα στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη.

Σε αυτό τον λόφο έληξε η εμπόλεμη κατάσταση στην Ήπειρο το 1897. Πριν περίπου ένα μήνα η δια κανονιοβολισμών ημιβύθιση του Ελληνικού επιβατικού πλοίου Μακεδονία, λίγο μετά την Βόνιτσα και στην πορεία του προς Πρέβεζα, ήταν η έναρξη της εμπόλεμης κατάστασης.

Οι υπερασπιστές της ιδέας του πολέμου με την Οθωμανική αυτοκρατορία απέκτησαν το πλεονέκτημα της ώθησης της χώρας μας στον πόλεμο. Μια ώθηση που απέδειξε αρχικά την γύμνια σε εξοπλισμό και οργάνωση αλλά και το ότι η χώρα μας βρέθηκε μόνη και χωρίς κάποια βοήθεια-υποστήριξη από άλλα κράτη.

Κάθε εντολή των μεγάλων δυνάμεων ήταν δεκτή με υπακοή από την Ελληνική Πολιτική και Στρατιωτική εξουσία, ενώ από την άλλη εμπόλεμη πλευρά η σιγουριά της υποστήριξης τους έδινε το δικαίωμα να διαχειρίζονται κατά το συμφέρον την απάντηση, αλλά και όπως αποδείχτηκε να καθυστερούν την υλοποίηση κάποιας υπόσχεσης.

Γρίμποβο. Εκεί που τα θεριά της φύσης (η καταρρακτώδης βροχή, ο αέρας, η ομίχλη, το κρύο) έγιναν ένα. Και από κάτω , μέσα στις χαράδρες από το Ιμαρέτ μέχρι και τον λόφο του Γριμπόβου να απλώνεται η διήμερη μάχη. Ενώ τις προηγούμενες μέρες, οι αποτυχίες έξω από τα Γιάννενα και στα Τρία Πηγάδια, έδειχναν ότι και το Γρίμποβο θα είχε την ίδια τύχη, σε αυτές τις χαράδρες και εκεί ψηλά στον λόφο, ανατράπηκε κάθε αρνητική προσδοκία. Σε αυτή τη μάχη, έστω και χωρίς την συντονισμένη οργάνωση, κάθε στρατιώτης έβλεπε μόνο την κορυφή του λόφου. Πυροβολούσε , περίμενε την εχθρική βολή, και ένα σύρσιμο μπροστά , και πάλι το ίδιο.

ΜΕΓΑΛΗ (ΜΑΤΩΜΕΝΗ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΑΥΡΗ ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΟΥΝΑ: Τα εννέα Κατουνιωτόπουλα παλικάρια που εκτέλεσαν οι Γερμανοί μαζί με τους 120 στην Αγία Τριάδα Αγρινίου

 

ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΑΥΡΗ ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΟΥΝΑ : Σαν σήμερα το 1944 στην πλατεία της Κατούνας πριν 77 χρόνια οι Γερμανοί συνέλαβαν τα εννέα Κατουνιωτόπουλα και τα εκτέλεσαν στην Αγία τριάδα στο Αγρίνιο με τους 120 και μνημείο δεν τους φτιάξαμε ακόμα

ΤΑ ΕΝΝΕΑ ΚΑΤΟΥΝΙΩΤΟΠΟΥΛΑ ΜΕ ΤΟΥΣ 120 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ

Τα εννέα Κατουνιωτόπουλα παλικάρια που εκτέλεσαν οι Γερμανοί μαζί με τους 120 στην Αγία Τριάδα Αγρινίου

Η εφημερίδα μας (Η Κατούνα) έχει ασχοληθεί και σε προηγούμενα δημοσιεύματα της για τα εννέα Κατουνιωτόπουλα που συνελήφθησαν στην Κατούνα και εκτελέσθηκαν στο Αγρίνιο την στις 14 Απριλίου Μ. Παρασκευή του 1944. 

Οι Γερμανοί στα περισσότερα χωριά της Αιτωλοακαρνανίας κάνανε συλλήψεις ανθρώπων που πίστευαν πως έκαναν αντίσταση.

Έτσι και στο δικό μας πρώτος συνελήφθη ο Κων/νος Μπλίτσας του Πέτρου στην περιοχή του Αγίου Νικόλαου Βελαώρας. Ο οποίος και στάλθηκε στις φυλακές της Αγίας Τριάδας Αγρινίου. Στην συνέχεια και όταν δόθηκε η εντολή από το αρχηγείο του Αγρινίου για μαζικές συλλήψεις, δόθηκε διαταγή και στην Κατούνα να μαζευτεί το χωριό στην πλατεία μας, έξω από τον Άγιο Αθανάσιο. 

Εκεί έγινε το ξεκαθάρισμα, υποδείχθηκαν τα υπόλοιπα οχτώ παιδιά και συνελήφθησαν. 

Όλοι τους αξιόλογοι άνθρωποι, πραγματικά παλικάρια, σε νεαρά ηλικία. Φορτώθηκαν στα γερμανικά αυτοκίνητα και οδηγήθηκαν στις φυλακές τις Αγίας Τριάδας Αγρινίου. 

Τα εννέα συνολικά παλικάρια που συνελήφθησαν τότε στο χωριό μας και συμπλήρωσαν τον αριθμό των 120 του Αγρινίου είναι τα παρακάτω:

Ταμπάκης Κων/νος του Δημητρίου

Σαμαντάς Χρήστος του Αλεξάνδρου

Καρέλος Θεόδωρος (Λόλος) του Αθανασίου

Τσικώνης Γεράσιμος Του Δημητρίου

Παπακωνσταντής Χρήστος του Αλεξάνδρου

Βλάχας Αλέκος του Βασιλείου

Μπλίτσας Κωνσταντίνος Πέτρου

Κοκορόμπας Γεώργιος του Αθανασίου

Τσιτσώνης Σταμούλης του Γεωργίου

Η δημοσίευση των ονομάτων προβάλει σαν εθνικό χρέος όπως λέει και ο εθνικός μας ποιητής Διον. Σολωμός «Το έθνος πρέπει να θεωρεί εθνικό ότι είναι αληθινό».

Σε προηγούμενα φύλλα της εφημερίδας μας παρουσιάσαμε τρία από τα εννέα κατουνιωτόπουλα παλικάρια και προσπαθούμε να βρούμε στοιχεία για τα υπόλοιπα, κάνουμε έκκληση προς συγγενείς και φίλους να μας δώσουν στοιχεία για τα υπόλοιπα παιδιά έτσι ώστε να υπάρχουν στο αρχείο μας και να τα παρουσιάσουμε στην εφημερίδα μας επίσης θα μας χρειασθούν για το βιβλίο μας. Η εφημερίδα μας, ευγνωμονεί και υποκλίνεται ευλαβικά στην μνήμη τους.

Πρέπει όλοι οι κατουνιώτες να αισθανόμαστε υπερήφανοι για τα παιδιά αυτά και σε συνεργασία με τον Δήμο μας πρέπει επιτέλους να γίνει μνημείο για την θυσία τους.

Η θυσία των εννέα παλικαριών μαζί με των άλλων κρεμασμένων και εκτελεσθέντων που η ταφή τους έγινε σε ομαδικό τάφο στην Αγία Τριάδα στο Αγρίνιο πρέπει να αρωματίζει την ατμόσφαιρα της περιοχής μας και να μας κάνει να είμαστε υπερήφανοι, γιατί χάρις τις θυσίες αυτών και άλλων ανθρώπων τότε σήμερα είμαστε λεύτεροι.

ΜΕΓΑΛΗ (ΜΑΤΩΜΕΝΗ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ (14 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1944)

Ομαδικές εκτελέσεις πατριωτών στο Αγρίνιο

Xρονικό 

ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΟΥΝΑ ΜΙΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΟΥ ΕΜΕΙΝΕ ΧΑΡΑΓΜΕΝΗ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΜΑΣ

"Κάποια μέρα κοιτάζοντας πίσω, τα χρόνια που αγωνίστηκες θα σου φαίνονται τα πιο ωραία."

Σήμερα διαπιστώνω, όχι μόνο πως ήταν πιο ωραία αλλά δεν θα ξανάρθουν.

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΚΟΥΤΙΒΗΣ

ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΟΥΝΑ ΤΟ 2010 ΜΙΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΟΥ ΕΜΕΙΝΕ ΧΑΡΑΓΜΕΝΗ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΜΑΣ

Μια από τις καλύτερες και λαμπρότερες εκδηλώσεις, με πολύ καλό περιεχόμενο, στην ιστορία του ξηρομέρου, διοργανώθηκε και πραγματοποιήθηκε στην Παναγία «η Αγία Δευτέρα» Κατούνας την Δευτέρα του Πάσχα 5/4/2010, από τον Σύλλογο Κατουνιωτών Αθήνας.

Στην εκδήλωση αυτή συνδυάστηκε η πίστη, η ιστορία, η παράδοση, ο πολιτισμός και η φύση.

Άνθρωποι όλων των ηλικιών με το πρωινό κάλεσμα της καμπάνας της Παναγίας μας, πήραν το δρόμο για το ιστορικό εκκλησάκι.

Δεν φανταζόταν κανείς πως η εκδήλωση αυτή, ούτε οι διοργανωτές ακόμα, πως θα στεφόταν με τόση μεγάλη επιτυχία.

Η αξιομνημόνευτη ιστορία της περιοχής μας πηγάζει μέσα από τη βαθιά πίστη των προγόνων μας στα υψηλά ιδανικά που έχουμε.

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ Νο1

   

 ΒΙΝΤΕΟ Νο 2 (ΟΛΌΚΛΗΡΗ Η ΕΚΔΉΛΩΣΗ)

   

 Μια ιστορία και μια παράδοση που οι νεότεροι δεν γνωρίζουν καλά και αυτός ήταν ο βασικότερος στόχος του συλλόγου μας, να μεταδώσει, με την εκδήλωσή του αυτή, στην σημερινή γενιά τον πνευματικό πλούτο που μας κληροδότησαν οι πρόγονοί μας και σήμερα τείνει να λησμονηθεί και να εξευτελισθεί μέσα σε καταστάσεις αλλοτρίωσης. Ιστορικά μνημεία όπως η Αγία Δευτέρα Κατούνας υπάρχουν πολλά στην περιοχή μας και δυστυχώς δεν έχουν αξιοποιηθεί. Η Ι.Μ. της Παναγίας ήταν και θα παραμείνει ένα ισχυρό εθνικό σύμβολο στην περιοχή μας.

Ίσως και ο ίδιος ο αξιομνημόνευτος τέως υπουργός Γεώργιος Παπαδημητρίου που ήταν ο πρωτεργάτης της αναστήλωσης της Μονής δεν θα περίμενε μια τέτοια είδους εκδήλωση.

Τα σήμαντρα της Μονής χτύπησαν στις επτά το πρωί, και από τους πρώτους προσήλθε ο σεβασμιότατος Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ.κ. Κοσμάς ο όποιος και χοροστάτησε της Θείας Λειτουργίας. 

Πλήθος πιστών προσήλθαν από την Κατούνα και τα γύρω χωριά αλλά και από πιο μακρινά μέρη όπως η Φιλιππιάδα, Γιάννενα, Αμφιλοχία, Αγρίνιο, Αστακό, τα χωριά του κάτω ξηρομέρου και του Δήμου Ανακτορίου.

Η αναστάσιμη Θεία Λειτουργία πραγματοποιήθηκε από πολλούς ιερείς εκπροσώπους της εκκλησίας μας. Το «Χριστός Ανέστη» ακούστηκε στις παρυφές των Ακαρνανικών βουνών όπως τα παλιότερα χρόνια όπου οι Έλληνες αγωνιστές του 1821 κατέφευγαν κρυφά τη μέρα αυτή για να κάνουν Ανάσταση.

Στην συνέχεια πραγματοποιήθηκε επιμνημόσυνη δέηση στο μνημείο των πεσόντων, κατάθεση στεφάνων, ακούστηκε ο εθνικός ύμνος και έγινε έπαρση της σημαίας. 

Στεφάνια κατέθεσαν: ο Διοικητής του Αστυνομικού τμήματος Κατούνας Κόκκιος Δημήτριος, οι Βουλευτές, Παναγιώτης Κουρουμπλής και Κώστας Καραγκούνης, ο Δήμαρχος Αστακού Στάϊκος Παναγιώτης, ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Αγρινίου κ. Γρίνος Γεώργιος και τον Δήμο Μεδεώνος εκπροσώπησε και κατέθεσε στεφάνι ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Νάκος Χρήστος.

Ο πρόεδρος του Συλλόγου Κατουνιωτών Αθήνας κ. Κουτιβής Ευάγγελος πήρε το λόγο και ευχαρίστησε τον κόσμο για την παρουσία του και έδωσε τις ανάλογες ευχές προσφέροντας το τελευταίο του βιβλίο στον σεβασμιότατο Μητροπολίτη μας κ.κ. Κοσμά που ευχήθηκε σε όλο τον κόσμο.

Κεντρικός ομιλητής ήταν ο πρόεδρος της Ξηρομερίτικης εταιρείας λόγου και τέχνης ο αείμνηστος Μπάμπης Τσελεπής, ο οποίος αναφέρθηκε στη πολυσήμαντη ιστορία της μονής που αποτελεί το λίκνο της εθνικής μας παλιγγενεσίας, εθνικοθρησκευτικό προσκύνημα πρώτου μεγέθους, αφού από εδώ κήρυξε ο Αρχιστράτηγος της Στερεάς Ελλάδας Γεωργάκης Νικολού Βαρνακιώτης την επανάσταση των Ξηρομεριτών κατά των Τούρκων. Τόνισε μάλιστα ότι η Αγία Δευτέρα, σε αυτό εδώ το κομμάτι γης, που είναι γεμάτο με ιστορία, ήταν η πρωταγωνίστρια στο μεγάλο Ξεσηκωμό για την απελευθέρωση, προσέφερε πολλά στον αγώνα και δίκαια αποτελεί σύμβολο ιερό και κιβωτό όλων των Ξηρομεριτών.

Η εκδήλωση συνεχίστηκε στο μεγάλο περίβολο της μονής σε μια όμορφη καταπράσινη ανοιξιάτικη ατμόσφαιρα.

Ένα από τα ωραιότερα ιστορικά δημοτικά τραγούδια ακουγόταν στα μεγάφωνα από την φωνή του Γιάννη Κάτσιου έως ότου ο κόσμος τοποθετηθεί στα καθίσματα. 

«Η Άρτα πέτρα να γενεί 

Κι ο βάλτος να βουλιάξει 

Το δόλιο το Ξηρόμερο Θεός να το φυλάξει, 

Απ’ όχει τα γλυκά κρασιά 

Τα όμορφα κορίτσια. 

Στο Μαχαλά είναι οι όμορφες 

Και στην Κατούνα οι άσπρες 

κι αυτού στο Μπόικου στα χωριά 

ξανθές και μαυρομάτες». 

(Passow. Τραγούδια Ρωμαίικα. Αθήνα, 1860,σ,430)

Με το τέλος του τραγουδιού άρχισε το τρίτο μέρος της εκδήλωσης και έγινε πρώτη φορά στην περιοχή μας το προσκλητήριο ηρώων αγωνιστών από Κατούνα και Αχυρά που έπεσαν την περίοδο της Τουρκοκρατίας.

Όλος ο κόσμος όρθιος, "στο 1ο προσκλητήριο Ηρώων" δείχνοντας τον σεβασμό του, την ώρα που ακουγόταν διακόσια περίπου ονόματα (από το βιβλίο που κυκλοφόρησε πρώτη φορά την μέρα αυτή με τίτλο «Μνημεία Ξηρομέρου-Παναγία η Αγία Δευτέρα Κατούνας»).

Ενώ ένα μοιρολόγι ακουγόταν, και μια φωνή «Αθάνατοι» διέσχιζε τις λαγκαδιές των ακαρνανικών εκεί που έπεσαν για να είμαστε εμείς σήμερα λεύτεροι.

-Το τρίτο μέρος της εκδήλωσης περιλάμβανε αναπαράσταση της δολοφονίας ενός θρυλικού οπλαρχηγού του Κώστα Λεπενιώτη (αδελφού του Κατσαντώνη) που δολοφονήθηκε προεπαναστατικά την μέρα του Πάσχα κατά την έξοδο του από την εκκλησιά. Είχε καλεστεί τότε να παρευρεθεί και να προσκυνήσει αλλά από προδοσία τον δολοφόνησαν.

Ακολούθησαν παραδοσιακοί χοροί και τραγούδια της περιοχής μας από το χορευτικό λαογραφικό όμιλο Λεπενούς «ο Κατσαντώνης» αλλά και από τα παιδιά του χορευτικού ομίλου Κατούνας που ίδρυσε ο Ιερός Ναός Αγίου Αθανασίου Κατούνας.

Οι καβαλάρηδες με τα άλογα τους προσήλθαν στο χώρο της Μονής και προσκύνησαν και τα διέθεσαν στον κόσμο για μια μικρή βόλτα. Ενώ ο σύλλογος γυναικών πρόσφερε στον κόσμο αναψυκτικά και καφέδες.

Τα παιδιά της ομάδας μας βοήθησαν στην προετοιμασία του χώρου. Συνδιοργανωτές της εκδήλωσης ήταν: ο Ιερός Ναός του Αγίου Αθανασίου Κατούνας, ο Σύλλογος Γυναικών, ο Ιππικός όμιλος, ο Αθλητικός και Μορφωτικός Σύλλογος «Μεδεών» Κατούνας.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους εκτός των προαναφερθέντων που κατέθεσαν στεφάνι αλλά και οι: Παναγιώτης Κοντός καθηγητής γλωσσολογίας και προϊστάμενος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, ο κ. Δρακόπουλος Ηλίας Διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών, ο Τσέλιος Γιώργος πρόεδρος του συλλόγου Αγραμπελιωτών, ο Μπενέκος Σπύρος πρόεδρος του Συλλόγου Μπαμπινιωτών, ο Μπαράκος Σπύρος ιδρυτής της σελίδας στο ιντερνέτ και διευθυντής τώρα της εφημερίδας Ακαρνανία, ο φιλόλογος Γεώργιος Μπαρμπαρούσης, καθώς και η πολιτευτής της Ν.Δ. Κουτρουλού Έλενα.

Πολλά ιστορικά στοιχεία στο βιβλίο  Μνημεία Ξηρομέρου
που κυκλοφόρησε 

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΚΟΥΤΙΒΗΣ