ΚΑΤΟΥΝΑ: Γνωρίζοντας τον τόπο μας, το φτελοπήγαδο στην περιοχή του λόγγου

 

Το φτελοπήγαδο βρίσκεται στην περιοχή του λόγγου όπως πηγαίνουμε από Κατούνα για Αετό πάνω από τα σφαγεία. Ένδειξη ζωής η οικισμού τα παλιότερα χρόνια. 

Ο αφανής λόγιος Χριστόφορος Κοντός απο την Ζαβέρδα (Πάλαιρο)

Πάλαιρος ( Μέχρι το 1928 ονομαζόταν Ζαβέρδα)
Φώτο: lefkadaonline

Η ιστορική αναίρεση της συλλογικής ενοχής - Η θεία βούληση δεν προκαθορίζει μόνο τη δουλεία, αλλά και την άρση της

Του αειμνήστου ιστορικού Σπ. Ι. Ασδραχα....

Πρόκειται για τον αφανή Χριστόφορο Κοντό (1833-1869). Ηταν ένας άτυχος άνθρωπος: ορφανεμένος από παιδί, καλογερεύει και συγχρόνως σπουδάζει στη Βόνιτσα, στο Μεσολόγγι, στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Γεννήθηκε στη Ζαβέρδα του Ξηρομέρου και πέθανε φυματικός στη Λειψία. Από το 1867 αναγγέλλει ότι γράφει ή ότι έχει γράψει μια ιστορία της Αιτωλοακαρνανίας. Πρόκειται για ένα αδέξιο σύνθεμα που φέρει τον τίτλο «Αιτωλία και Ακαρνανία του Μεσαιώνος» και τη χρονολογία 1868. Αποσπώ από το ιδιόγραφον του Κοντού τα εξής:

«Αφ ης εποχής οι λαοί της Ηπείρου και ιδίως της Αιτωλο-Ακαρνανίας έγνωσαν ότι συνεπληρώθησαν αι ποιναί της δουλείας και εξεκάμφθη πλέον η άκαμπτος του Θεού οργή και ήρχισαν να διασείσωσι τα δεσμά της δουλείας, πολλοί κατεδείχθησαν τότε πρωτομάρτυρες και πρωταθληταί μεγάλου τούτου έργου».....

Λέγαμε σε προηγούμενο σημείωμα ότι η συλλογική αμαρτία συνεπάγεται τη συλλογική ενοχή και ότι η αποδοχή της τελευταίας έχει ως παρεπόμενο την αποδοχή της υποδούλωσης• ότι ακόμη η αποδοχή της αποπλήρωσης των αμαρτημάτων γινόταν εργαλείο για την ανατροπή της υποδούλωσης. Ας θυμίσουμε ότι ανάμεσα στα σημαινόμενα της λέξης «αμαρτία» και των παραγώγων της είναι η έννοια του «λάθους»: αμαρτάνω, τουτέστι «λαθεύω». Κάποτε κάναμε ένα λάθος και κατόπιν το πληρώνουμε. Απατώντας και αυταπατώμενοι, μπαίνουμε ανέτοιμοι στην Ευρωπαϊκή «Ενωση», δηλαδή σε ένα σύνολο ηγεμονικών και ηγεμονευόμενων οικονομικών, χωρίς η δική μας οικονομία να ανήκει στις ηγεμονικές. Κι ακόμη περισσότερο: χωρίς η δική μας κοινωνία να είναι δομικώς αντίστοιχη με εκείνες του συνόλου στο οποίο ενταχθήκαμε. Ελπίσαμε, όχι χωρίς δόλο, ότι θα επωφελούμαστε από τις λειτουργικές ομοιότητες μιας Δημοκρατίας που φάνταζε κοινή αλλά είχε διαφορετικά (και αντιθετικά) εδράσματα. Κάποιοι έντιμοι αλλά αφελείς πίστευαν ότι θα κερδίσουμε το ιστορικό στοίχημα της επιτάχυνσης κι ακόμη ότι σε συνθήκες κυριαρχίας του χρηματιστικού κεφαλαίου η πολιτική θα μπορούσε να ποδηγετήσει την οικονομία. Σήμερα γίναμε η «παλιόψαθα των Εθνών», όπως έλεγε ο Μακρυγιάννης. Πώς όμως οι τρίσαβοί μας αναίρεσαν το στοίχημα της αμαρτίας; Θα ανασύρω δύο μόνο παραδείγματα.

Προμελετημένον να γένη

Οι ονομαστές πηγές Κορπής Μοναστηρακίου Αιτωλοακαρνανίας χθες και σήμερα

«Μοναστηράκι όμορφο πως σ’ έχουν καταντήσει, σου πήραν όλα τα νερά,  σ’ έχουν αποπλανήσει…..» 

Το πανέμορφο χωριό του Μοναστηρακίου στους πρόποδες των Ακαρνανικών βουνών με τις υπέροχες φυσικές καλλονές του και τα βαθύσκιωτα αιωνόβια πλατάνια που έχουν φυτρώσει στις όχθες του ποταμού Κεφαλόβρυσου- το ποτάμι που πηγάζει στο κέντρο του χωριού - περιβάλλεται και από τρεις ιαματικές πηγές. Αυτές είναι η πηγή της Χελώνας, της Νεράιδας και οι φυσικά η ονομαστή πηγή της Κορπής, η οποία φημίζεται εδώ και πάνω από εκατό χρόνια για την μοναδική αγνότητα και ποιότητα των νερών του καθώς διαθέτει ιαματικές και θεραπευτικές ιδιότητες .

Η ονομασία «Κορπή» δόθηκε γιατί έτσι καλείται και ο οικισμός στην περιοχή αυτή, χώρος δηλαδή όπου πηγάζει το άφθονο και δροσερό νερό της.

Ο οικισμός της Κορπής απέχει περίπου 3 χιλιόμετρα από το χωριό του Μοναστηρακίου ενώ για να φθάσεις με τα πόδια από το κέντρο του χωριού χρειάζεσαι μισή ώρα και παραπάνω.

Το νερό της Κορπής άρχισε να αξιοποιείται ως πόσιμο από το 1854. Μέχρι τότε χρησίμευε μόνο για την άρδευση. Το έτος εκείνο κατασκευάστηκε το πρώτο υδραγωγείο για την ύδρευση της Βόνιτσας και το νερό της Κορπής υπήρξε για όλους τους κατοίκους της το φάρμακο της ζωής, διότι μαστίζονταν από τους ελώδεις πυρετούς.

Το υδραγωγείο αυτό συστηματοποιήθηκε και τελειοποιήθηκε το έτος 1911. Τώρα η πόλη της Βόνιτσας υδροδοτείται συστηματικά από το παλαιό υδραγωγείο αλλά και από συμπληρωματικές ποσότητες πόσιμου νερού, που προέρχονται από γεωτρήσεις στις διάφορες φλέβες της πηγής.

Στο χώρο της πηγής κατασκευάστηκαν από τους ιδιοκτήτες των γύρω αγρών πετρόκτιστα και κεραμοσκεπή δωμάτια για να μένουν όσοι παραθεριστές πήγαιναν για υδροθεραπεία. Διότι το νερό της Κορπής είχε αποδειχθεί και εμπειρικά και με χημικές αναλύσεις ότι είναι ΙΑΜΑΤΙΚΟ για λίθους στα νεφρά, ψαμμίαση και άλλες παθήσεις. 

Υπαίθριο κρεοπωλείο στην Κορπή όπου πήγαιναν
και πηγαίνουν ακόμη οι Ξηρομερίτες για να πιούν
το ιαματικό νερό και να "ξεφορτωθούν" τις πέτρες του νεφρού.
Κρεοπώλης ο Θόδωρος Ηγούμενος (Κορπή 20-8-1956)

Πριν τον πόλεμο οι κατασκευές ήταν πρόχειρες. 

Από την δεκαετία όμως του 1950 και μετά ήταν τόσο ήταν τόσο αθρόα η προσέλευση των πασχόντων παραθεριστών και των συνοδών τους, ώστε ο αριθμός των δωματίων αυξήθηκε και οι κατασκευές έγιναν πιο ανθρώπινες και ο χώρος έσφυζε από κίνηση και ζωή!!!

Μπορούμε να αναφέρουμε ότι κατά την «χρυσή» αυτή περίοδο κυρίως τους καλοκαιρινούς μήνες ο οικισμός της Κορπής εξυπηρετούσε περί τα 700 άτομα...Εδώ αξίζει να αναφερθεί ότι πολλοί ήταν και εκείνοι που λόγω έλλειψης καταλύματος έμεναν και σε σκηνές σε πλαγιές γύρω από τον οικισμό!!!

Ξηρομερίτισσες με τα μπικιώνια τους,
μπροστά στις βρύσες. Καθισμένη πρώτη αριστερά
η Ελένη Τσώλη ( Κορπή 7-9-1956)

Για εξυπηρέτηση του κοινού τότε λειτουργούσε ένας φούρνος, δύο παντοπωλεία, ένα μόνιμο οπωροπωλείο εκτός βέβαια των ευκαιριακών μανάβηδων που συχνά κατέφθαναν, δύο εστιατόρια και πέντε κρεοπωλεία ή μάλλον ψητοπωλεία με γίδα, της σούβλας στην ημερήσια διάταξη, η οποία τότε κατέστη το κυριότερο έδεσμα. Υπήρχαν βέβαια και άλλα κρέατα, αρνιά ή μοσχάρια καθώς και πουλερικά του χωριού, μα η γίδα καθιερώθηκε σαν η σπεσιαλιτέ της Κορπής.

Υπήρχαν και έξι καφενεία προφανώς για το ξεκούρασμα των θαμώνων !!! Τα γραφικά καφενεία προσέφεραν με το νερό, που το έπαιρναν με μαστραπά κατευθείαν από την πηγή, λουκούμι και βανίλια υποβρύχιο. Πολλοί Μοναστηρακιώτες επίσης πήγαιναν με τα πόδια από το χωριό για να φάνε το λουκουμάκι και να πιούν την δροσερή λεμονάδα. Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι ήταν και χώρος κοινωνικών συνευρέσεων των νέων και όχι μόνο. Παράλληλα πολύ κόσμο είχε και το Μοναστηράκι από τους παραθεριστές που το βράδυ πήγαιναν για να γευτούν τους νόστιμους ντόπιους μεζέδες.

ΤΟ 1960 ιδρύθηκε και το παρεκκλήσι του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού που γιορτάζει στις 24 Αυγούστου, με δαπάνη των ίδιων των παραθεριστών.

ΤΟ ΠΑΡΕΚΚΛΗΣΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΣΤΗΝ ΚΟΡΠΗ

Το νερό της Κορπής ήταν φημισμένο σε όλη την περιοχή κυρίως για τις ιαματικές του ιδιότητες. Γι’ αυτό πολλοί μέσα σε νταμιτζάνες το μετέφεραν με αυτοκίνητα. Συγχρόνως το νερό μεταφέρονταν και με ειδικά βυτία-όπως και σήμερα- για να μπορούν να το προμηθεύονται οι ενδιαφερόμενοι με ευχέρεια.

Τα πράγματα άλλαξαν και εκσυγχρονίστηκαν όταν περί το έτος 1989 ο Νικόλαος Θ. Παπαγιάννης, ιδιοκτήτης οικοπέδου κοντά στην πηγή και ο Ι. Κολομάζος από την Άρτα συνέστησαν εταιρεία και δημιούργησαν στην Κορπή εργοστάσιο εμφιαλώσεως. 

Η επιχείρηση είχε μεγάλη επιτυχία και η ζήτηση του εμφιαλωμένου νερού Κορπής είχε καταπληκτική διάδοση.

Στο εργοστάσιο αυτό εργάζονταν αρκετοί Μοναστηρακιώτες και πολλοί από τα γύρω χωριά και η Κοινότητα Μοναστηρακίου (όπως και σήμερα ο νέος Καλλικρατικός δήμος) εισέπραττε πολλά χρήματα από το ειδικό τέλος, με τα οποία έγιναν πολλά κοινωφελή έργα στο χωριό, όπως δρόμοι, πλατείες, διδακτήρια κ.α.

Το 1995 τα σχετικά δικαιώματα η μεγάλη εταιρεία NESTLE ΕΛΛΑΣ Α.Ε. και από τότε το νερό Κορπής έγινε παντού γνωστό ως ένα από τα καλύτερα μεταλλικά νερά, του οποίου η περιεκτικότητα σε άλατα ήταν χαμηλή και απασχολεί εργατικό δυναμικό.

Στην ευρύτερη περιοχή έγιναν γεωτρήσεις και κατασκευάστηκε σύγχρονο εργοστάσιο αντλήσεως και εμφιαλώσεως και οργανώθηκε η διαφήμιση και διακίνηση του προϊόντος σε όλη την ελληνική επικράτεια και στο εξωτερικό με καταπληκτικά αποτελέσματα. Γενικά η δημιουργία του εργοστασίου στο χώρο του Μοναστηρακίου είναι από τους βασικούς συντελεστές στην ανάπτυξη και την πρόοδο του χωριού.

Σήμερα εκτός από την Βόνιτσα, υδρεύονται από το εξαιρετικό νερό της Κορπής και τα χωριά Θύρρειο, Πάλαιρος, Σκλάβαινα, Δρυμός, Πογωνιά, Παλιάμπελα, Άγιος Νικόλαος, Οικισμός Ακτίου και η 131 σμηναρχία που εδρεύει στο Άκτιο.

Απορίας άξιον παραμένει για όλους ότι το Μοναστηράκι που του ανήκει δικαιωματικά η πηγή υδρεύεται από γεώτρηση!!!

 Εδώ να παραθέσουμε και σχετικό ποίημα που διακωμωδεί την κατάσταση αυτή:….. «Μοναστηράκι όμορφο πως σ’ έχουν καταντήσει, σου πήραν όλα τα νερά, σ’ έχουν αποπλανήσει…..»

Οι παραθεριστές της Κορπής ψήνουν το αρνί σε αυτοσχέδια
ξύλινη ψησταριά, χρησιμοποιώντας ξύλινο σουβλί.Στην άκρη
δεξιά ο Φίλλιπας Μπιτσώρης και δίπλα τουμε την τραγιάσκα
 κρατώντας το σπληνάντερο ο Θόδωρος Ηγούμενος.(1956)

Τελειώνοντας αξίζει να σημειωθεί ότι οι Ιαματικές Πηγές Κορπής με ευθύνες όλων έχουν αφεθεί εδώ και έτη στο έλεος του χρόνου… ασυντήρητες… ανεκμετάλλευτες παρόλο που σε όλους άνθιζαν οι ελπίδες για κάτι καλύτερο για την αξιοποίησή τους… και σίγουρα κάτι τέτοιο θα εγγυόταν ένα μέλλον τουριστικό αναντίλεκτο με όρους βέβαια κοινωνικούς, οικονομικούς περιβαλλοντικούς, με την συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και σε όφελος της τοπικής κοινωνίας αλλά και του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου αλλά και το σπουδαιότερο της καλύτερης διαφήμισης του Δήμου σε εθνικό επίπεδο και όχι μόνο!!!

Τo όμορφο μέρος του Δήμου μας δυστυχώς παραμένει ανεκμετάλλευτο όπως και οι Ιαματικές Πηγές Τρύφου.

Γράφει ο Βαγγέλης Κουτιβής 

Μορφές της Επανάστασης απο την Κατούνα : Η οικογένεια Τσιτσώνη

Η οικογένεια Τσιτσώνης ή Τζιτζώνης της Κατούνας είναι μια  ιστορική οικογένεια από τις πολλές της Κατούνας Τον 18ο αι, ίσως και νωρίτερα, γιατί την εποχή αυτή αναφέρεται ένας Τσιτσώνης από την Κατούνα ως κλέφτης, που είχε το λημέρι του κοντά στη Μονή Πόρτας Μπαμπίνης...

Τα τελευταία χρόνια πριν την Επανάσταση αναφέρεται ο Αναγνώστης Τσιτσώνης, που ήταν πρόκριτος της Κατούνας και μέλος της Φιλικής Εταιρείας. Ο Αναγνώστης είχε σπουδάσει στη σχολή του Παναγιώτη Παλαμά στο Μεσολόγγι και έγινε δάσκαλος. Για άγνωστο λόγο κυνηγήθηκε από τον Αλή πασά των Ιωαννίνων και κατέφυγε στο Βουκουρέστι. Εκεί αρχικά εργάστηκε ως δάσκαλος, έγινε μέλος της Φιλικής Εταιρείας και επιδόθηκε στη συγγραφή πολύτομης ιστορίας και άλλων ιστορικών συγγραμμάτων. Ταυτόχρονα εργάσθηκε ως απόστολος της Εταιρείας.

Με την κήρυξη της Επανάστασης ο Αναγνώστης, που ήταν σε μεγάλη ηλικία πια, ήρθε στην Ελλάδα και κατέφυγε για ασφάλεια στο Μεσολόγγι, όπως και οι άλλοι συγγενείς του που ζούσαν στην Κατούνα. Στις 20 Αυγούστου του 1821 υπογράφει μαζί με άλλους κατοίκους της πόλης επιστολή προς τον Επίσκοπο Ρώγων Ιωσήφ επιστολή και υπογράφει ως “Αναγνώστης Τζιτζώνης εκ της εν Ακαρνανία Κατούνης”.

Από εκεί έλαβε μέρος στις πολιτικές εξελίξεις και ήταν γενικά αντίπαλος της πολιτικής του Μαυροκορδάτου. Πιθανόν και για αυτό το λόγο δεν έλαβε κάποιο δημόσιο αξίωμα, παρά την εγνωσμένη προσφορά του ως μέλος της Φιλικής Εταιρείας και της μόρφωσής του. Τον Νοέμβριο του 1821 έλαβε μέρος στη Συνέλευση της Δυτικής Χέρσου Ελλάδος ως εκπρόσωπος του Ξηρομέρου

Παρά τη μεγάλη του ηλικία πολέμησε στη Δεύτερη Πολιορκία του Μεσολογγίου, κατά τη διάρκεια της οποίας σκοτώθηκαν δύο παιδιά του. Σύμφωνα με τον Παπαντωνόπουλο, (Πεντηκονταετήριος λόγος) όταν ο τραγικός πατέρας είδε νεκρά τα δυο του παιδιά είπε: «Ας πάνε στο καλό τους για το Γένος τα γλυκά μου παιδι»” και στο τάφο τους εκφώνησε συγκινητικό λόγο. Δεν γνωρίζουμε τι απέγινε ο Αναγνώστης μετά την Έξοδο του Μεσολογγίου, το πιο πιθανόν είναι να μην κατάφερε να διασωθεί.

Άλλοι γνωστοί από την οικογένεια είναι: Ιωάννης (Γιαννάκης) Τζιτζώνης: Γεννήθηκε το 1790 στην Κατούνα και ήταν ανάμεσα στους πιο σημαντικούς οπλαρχηγούς στην έναρξη του Αγώνα. Πολέμησε στη Μάχη του Αετού και σε πολλές ακόμα μάχες, όπως και στη δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου και του Αιτωλικού και στον εμφύλιο πόλεμο στον Μοριά (1824-1825). Ονομάστηκε χιλίαρχος τιμητικά τον Απρίλιο του 1825, γιατί με 15 άνδρες πολέμησε γενναία στο νησί Ντολμά του Αιτωλικού υπό τον Γρηγόρη Λιακατά και κατάφερε να διασωθεί.

Στη συνέχεια ακολούθησε τον Καραϊσκάκη στις μάχες της περιοχής (Αμφιλοχία, Ρίβιο κ.ά.) και υπερασπίστηκε το Μεσολόγγι το 1825-27 ως υποσωματάρχης μαζί με τον αδερφό του Μήτσο. Στη συνέχεια και οι δύο ακολούθησαν τον Καραϊσκάκη στην εκστρατεία του στη Ρούμελη (Προφήτης Ηλίας Φωκίδας, Αράχωβα, Δόμβραινα κ.α.) Το 1828 ήταν στην χιλιαρχία του Αλέξη Γαρδικιώτη Γρίβα.

Ένας ακόμα αγωνιστής της οικογένειας ήταν ο Μήτσος Τζιτζώνης, ο αδελφό του Γιαννάκη, που γεννήθηκε το 1804 στην Κατούνα. Έλαβε μέρος στη Μάχη του Αετού και σε πολλές ακόμα μάχες με τον αδερφό του Γιαννάκη. Το 1828 ήταν στη χιλιαρχία του Γαρδικιώτη Γρίβα ως εικοσιπένταρχος και αργότερα πενήνταρχος πολέμησε στις τελευταίες μάχες το 1828-29 (Μακρυνόρος κ.α.).

Αναφέρονται ακόμα τρεις ανιψιοί του Αναγνώστη: ο Σωτήρης, που αρίστευσε σε πολλές μάχες και έπεσε στη μάχη του Πέτα το 1822. Οι Νικολάκης και Χρήστος που έπεσαν κατά τη διάρκεια της δεύτερης πολιορκίας του Μεσολογγίου. Και ο Κωνσταντίνος Γ. Τζιτζώνης, που πολέμησε στην Επανάσταση στο Μεσολόγγι και το Αιτωλικό. Στην πολιορκία του Αιτωλικού ο Κωνσταντίνας έχασε τρεις αδερφούς και τον πατέρα του. μετά το τέλος της Επανάστασης, το 1829, διορίσθηκε αποθηκάριος στον Καρβασαρά (Αμφιλοχία).

Γεώργιος Σπ. Μπαρμπαρούσης – Βαγγέλης Κουτιβής

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε από κοντά μας ο Δημήτριος Χανδάκιας ετών 83

 

Έφυγε από κοντά μας ο Δημήτριος Χανδάκιας ετών 83. Η κηδεία του θα γίνει την Τετάρτη 10/12/2025 στις 12 το μεσημέρι στον Ιερό Ναό της Αγίας Παρασκευής στα κατωμερήσια. 

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά του

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε από κοντά μας ο Μαγαζής Αθανάσιος

Έφυγε από κοντά μας ο ο Μαγαζής Αθανάσιος. Η κηδεία του θα γίνει το Σάββατο 6/12/2025 στις 12:00 μ.μ.  στον Άγιο Αθανάσιο Κατούνας.

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά του

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε από κοντά μας ο Χρήστος Καλογιάννης ετών 85

 

Έφυγε από κοντά μας ο Χρήστος Καλογιάννης ετών 85. Η κηδεία του θα γίνει την Παρασκευή  05/12/2025, στις 12:00 μ.μ.  στον Άγιο Αθανάσιο Κατούνας.

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά του

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε από κοντά μας η Θεοδώρα Βάσση, ετών 88

Έφυγε από κοντά μας η   Θεοδώρα Βάσση χήρα Σοφοκλή, ετών 88.  Η κηδεία της θα γίνει την Τρίτη 11/11/2025, στις 11:00 π.μ.  στον Άγιο Αθανάσιο Κατούνας.

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά της

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε από κοντά μας η Σοφία Ζέλου ετών 90

 

Έφυγε από κοντά μας η Σοφία Ζέλου Χήρα Κων/ντίνου ετών 90.  Η κηδεία της θα γίνει την Δευτέρα 10/11/2025 στις 2 μ.μ στον Άγιο Αθανάσιο Κατούνας. 

 

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά της

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε από κοντά μας ο Μαριώλης Γεώργιος ετών 57

 

Έφυγε από κοντά μας ο Γεώργιος Μαριώλης ετών 57 η κηδεία του θα γίνει αύριο Κυριακή 26/10/25 στις 12:00 μ.μ. στον Άγιο Αθανάσιο Κατούνας 

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά του 

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε από κοντά μας η Ελευθερία Μπαλάφα ετών 90

Έφυγε από κοντά μας η Μπαλάφα Ελευθερία ετών 90, η κηδεία της θα γίνει αύριο Κυριακή 05/10/2025 στις 12:00 μ.μ. στον Άγιο Αθανάσιο Κατούνας

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά της

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε από κοντά μας η Αλεξάνδρα Σκυφτούλη Στραβοκέφαλου ετών 71

 

Έφυγε από κοντά μας η Αλεξάνδρα Σκυφτούλη - Στραβοκέφαλου ετών 71,  η κηδεία της θα γίνει αύριο Τρίτη 16/9/2025 στις 12:00 μ.μ. στον Άγιο Αθανάσιο Κατούνας

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά της 

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε από κοντά μας ο Βασίλης Κουτιβής ετών 80

 

Έφυγε από κοντά μας ο  Βασίλης Κουτιβής ετών 80,  η κηδεία του θα γίνει αύριο Παρασκευή 5/9/2025 στις 12:30 μ.μ. στον Άγιο Αθανάσιο Κατούνας

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά του

ΚΑΤΟΥΝΑ: Μεγάλο πένθος - Έφυγε από κοντά μας ο Θεόδωρος Νάκος ετών 53

 

Έφυγε από κοντά μας ο Θεόδωρος Νάκος του Νικολάου ετών 53,  η κηδεία του θα γίνει την Πέμπτη  04/09/2025 στις 10:00 π.μ. στον Άγιο Αθανάσιο Κατούνας

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά του

ΜΕΡΕΣ ΤΟΥ 50 ΚΑΙ ΤΟΥ 60 ΣΤΗΝ ΚΑΤΟΥΝΑ

ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΥΝΑΣ ΣΗΜΕΡΑ 

Το σημείο, όπου βρίσκεται η Κατούνα, στο κέντρο του Ξηρομέρου, είναι περικυκλωμένο από βουνά. Αυτά σχηματίζουν γύρω της έναν ορεινό ορίζοντα, που αποτελεί το όριο μέχρι το οποίο φτάνει γύρω το μάτι. Άλλα σημεία της ίδιας περιοχής, βρίσκονται λιγότερο ή περισσότερο μακριά από αυτό το κέντρο κι έτσι αυτά τα βουνά δε δίνουν την εντύπωση που δημιουργούν στην Κατούνα, ότι σχηματίζουν γύρω της έναν κύκλο, από την περιφέρεια του οποίου το χωριό έχει περίπου ίσες αποστάσεις. Θα έλεγε κανείς ότι το σύνολο μοιάζει με ένα οχυρό, με κεντρικό πύργο το λόφο, όπου είναι χτισμένη η Κατούνα, και προστατευτικό τείχος τον ορεινό ορίζοντα που υψώνεται κυκλικά, μακριά, αλλά ωστόσο και αρκετά κοντά, έτσι που να μοιάζει πραγματικά μέρος του ίδιου συνόλου. Σαν εσωτερική, κυκλική τάφρο το οχυρό έχει τους κάμπους που σχηματίζονται ανάμεσα στο χωριό και σ’ αυτά τα βουνά, όπως ο κάμπος της Κατούνας, που απλώνεται μακρύς, στη βάση της Βελαώρας, ο κάμπος των Αχυρών, στη βάση του Περγαντί, και τα χαμηλά μέρη που απλώνονται μεταξύ του χωριού και του Μπούμστου, καθώς και μεταξύ του χωριού και των βουνών που απλώνονται, σειρές, στα δυτικά.

ΜΠΟΥΜΣΤΟΣ 

Το τοπίο που σχηματίζεται κυρίως από αυτά τα βουνά είναι ένα από τα ωραιότερα στην Ελλάδα. Νομίζω ότι μεγάλο μέρος της ομορφιάς οφείλεται στην ποικιλία των σχημάτων και των χρωμάτων τους. Πραγματικά, καθένα έχει το δικό του σχήμα και χρώμα, διαφορετικό από τα άλλα, με αποτέλεσμα η θέα του να δημιουργεί διαφορετικά συναισθήματα. 
Ένα από αυτά είναι ο  Μπούμστος, έχει χρωματικές διαβαθμίσεις που ξεκινούν από το γκριζογάλανο και πλησιάζουν, εκεί που είναι καλυμμένος από βλάστηση, μάλιστα στην απότομη, βόρεια πλαγιά, όπου υπάρχει μια περιοχή με έλατα που ξεχωρίζουν όρθια, προς το βαθύ μπλέ. 

Είναι το πιο σκοτεινόχρωμο και αυτό τονίζει την αυστηρή μεγαλοπρέπεια που αποπνέει. Η κορυφογραμμή του αρχίζει ανεπαίσθητα  από τα δυτικά και υψώνεται σταδιακά για ένα αρκετά μεγάλο διάστημα, μέχρι να φτάσει στην κορυφή• μόλις φτάσει εκεί, πέφτει απότομα, σχεδόν κατακόρυφα, στην αντίθετη πλευρά. 
Αυτό το σχήμα τον κάνει να μοιάζει σαν να απογειώνεται, σα ν’ αποκτά όλο και περισσότερο ύψος, τονίζοντας έτσι, απ’ τη δυτική πλευρά, το βαθμιαίο ανέβασμα. Το μεγάλο ύψος όπου φτάνει μοιάζει έτσι, απ’ την ίδια πλευρά, σαν τελικό αποτέλεσμα της ανόδου. Τονίζεται μετά με άλλο τρόπο από τη σχεδόν κατακόρυφη, αντίθετη πλευρά. 

Η κορυφή του Μπούμστου

Ο Μπούμστος φαίνεται μεγάλος απ’ την Κατουνα, κι αυτό συμβαίνει επειδή όλα τα επίπεδα, από τα οποία αποτελείται, φαίνονται απ’ αυτήν καταμέτωπο και, συνεπώς, σε όλη τους την έκταση. Φαίνονται ακόμα σαν ενιαίο, συμπαγές σύνολο. Πρέπει κανείς να προσέξει, για να δει ότι αυτό που φαίνεται με αυτό τον τρόπο, αποτελείται από διαδοχικά παραβάν, το ένα πίσω από το άλλο. 
Από άλλα σημεία του Ξηρόμερου τα ίδια παραβάν φαίνονται όπως είναι στην πραγματικότητα, χωριστά, και το σύνολο σπάει. Είναι απίστευτο πόσο διαφορετικές όψεις παίρνει αυτό το βουνό, ανάλογα με το σημείο, την οπτική γωνία από την οποία κανείς το βλέπει. Είναι σα να γίνεται άλλο βουνό. Από την Κατούνα μοιάζει να υψώνεται τεράστιος, σκοτεινός, γεμάτος όγκο, ψηλός και μεγαλοπρεπής. 
Επιβάλλεται στο τοπίο, ως το κυρίαρχο στοιχείο του. Η κορυφή του φαλακρή, είναι γκρίζα, και το χειμώνα συχνά είναι το μόνο σημείο που γίνεται κάτασπρο, μένοντας έτσι σε όλη τη διάρκεια αυτής της εποχής. Όμως, όταν κανείς φεύγει προς τα δυτικά, μόλις περάσει την Αμβρακία αρχίζει να μικραίνει, γιατί φαίνεται μόνο ένα κομμάτι του∙ μόλις απομακρυνθεί από τα χωριά του Ξηρόμερου, κυττώντας προς τα πίσω, τα Ακαρνανικά έχουν μετατραπεί σε μια ασήμαντη οροσειρά και ο Μπούμστος σε ένα χαμηλό βουνό, που συγχέεται ανάμεσα στα άλλα, στο βάθος. 

Περγαντί

Το Περγαντί, γκριζογάλανο και γυμνό, αποτελείται από μια απαλή, καμπύλη κορφή στα ανατολικά, που συνεχίζεται σε κάτι εντελώς διαφορετικό: τρία τεράστια δόντια, τρεις κορφές που χωρίζονται από τρεις βαθιές κοψιές, καθως κι από τρεις οξείες ακμές στη μετωπική τους πλευρά. Δίπλα στον όγκο και στο ύψος του Μπούμστου, αυτή η οροσειρά μοιάζει κάτι διαφορετικό. Αντί να υψώνεται, απλώνεται, σε μια τεθλασμένη, οριζόντια γραμμή, κι αντί να είναι συμπαγής, σπάει σε διαδοχικά κύματα.

Ακόμα ανατολικότερα, τα βουνά του Τρύφου, έχουν πάλι ένα εντελώς διαφορετικό, παράξενο για βουνά σχήμα. Κιτρινωπά, χωρίς εξάρσεις, με δέντρα που μοιάζουν εκβλαστήματα της ίδιας της κορυφογραμμής, μοιάζουν ως σύνολο με ενάλιο τοπίο, πολύ κοντά σ’ εκείνο που βλέπει κανείς σε τοιχογραφίες της Θήρας, όπου τα φυτά μοιάζουν με θαλάσσιες ανεμώνες, κολλημένες σε κοράλια.

ΤΑ ΑΚΑΡΝΑΝΙΚΑ

Νότια είναι η Βελαώρα. Μακρόσυρτη, αλλά με διαδοχικούς σπασμούς, που δίνουν ποικιλία στο μήκος της και κάτι σαν κίνηση στις κατάστικτες από τις βελανιδιές πλαγιές της, κλείνει τον ορίζοντα στο βορρά. Κατάντικρυ από τα κάγκελα της πλατείας, άμεσο θέαμα απ’ αυτό το σημείο, είναι το κοντινότερο βουνό στο χωριό. 
Στις πλαγιές του, που φουσκώνουν σαν να ανασαίνουν διαδοχικά, πέρα από τον κάμπο, κυριαρχούσε μέχρι πρόσφατα κάτι σαν ένας σιωπηλός αχός∙ στις ερημιές του ακούγονταν μόνο τα κυπριά κάποιων κοπαδιών, και στα ανηφορικά του μονοπάτια σκαρφάλωνε μόνο σπάνια ο στρατοκόπος που ήθελε να πάει απ’ αυτό το δρόμο στην από πίσω πλευρά, στον Καρβασαρά. 
Η Βελαώρα ανήκε κατά κάποιο τρόπο μόνο στον εαυτό της. Μ’ όλη την έκθεση στα μάτια των πάντων, όποιος περνούσε τον κάμπο και πήγαινε κοντά της, αισθανόταν ότι εδώ υπάρχει ο δικός της, κρυφός, αυτάρκης κόσμος. 

ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ ΒΕΛΑΩΡΑΣ 

Η Βελαώρα ήταν ακόμη κάτι σαν ένα ζωντανό πλάσμα. Αυτή την αίσθηση νομίζω την είχαν όλοι οι χωριανοί. Παιδιά, τη μέρα της Πρωτοχρονιᾶς, πρωί μέσα στο τσουχτερό κρύο, μας έβγαζε η μητέρα μου στην πόρτα του σπιτιού μας, να δούμε πέρα από τις στέγες, στο βάθος τη Βελαώρα, και να γίνομε κι εμείς γερά και σιδερένια σαν κι αυτήν. 
Ένα βουνό που διατήρησε την παρθενιά τού άθικτου, ποιος ξέρει από ποια πανάρχαια αιωνιότητα, τοπίου του, και που την έχασε τελευταία, βιασμένο από τη διάνοιξη του καινούργιου δρόμου, που από φύση το μετέτρεψε σε πολιτισμό. 
Το κορμί της κείτεται πια γεμάτο πληγές από κοκκινόχωμα. 
Πριν από λίγο καιρό, το καλοκαίρι, είχα την τύχη να δω την πανσέληνο, που στο χωριό μας βγαίνει πίσω από αυτό το βουνό, να κρέμεται πάνω απ’ τη σκοτεινή, μόλις διακρινόμενη στον βαθύ μπλε ουρανό, κορυφογραμμή του. Εκείνη την ώρα, που τα έργα της ανθρώπινης σκληρότητας πάνω στη φύση κρύβονται, αυτό το στρογγυλό, κοκκινωπό φεγγάρι, πάνω απ’ την κατάμαυρη, μακρουλή σιλουέτα της Βελαώρας, έμοιαζε να φανερώνει την ψυχή αυτού του βουνού, μυστηριώδη και σιωπηλή.

ΑΠΟΨΗ ΤΟΥ ΚΑΜΠΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΕΛΑΩΡΑΣ 

Τέλος είναι το κύμα των λόφων και των χαμηλών βουνών στα δυτικά, που όπως σε παραπέμπει το ένα στο άλλο, σε όλο και πιο ανοιχτούς τόνους του μπλε και του γκρι  μοιάζουν να σε πάνε, να σε ταξιδεύουν μέχρι εκεί που σβήνουν, στο μακρινό ορίζοντα.

Αυτά τα βουνά περικυκλώνοντας το χωριό, δημιουργούν έναν κόσμο κλειστό, ιδιαίτερο. Σίγουρα, στα διαστήματα ανάμεσά τους υπάρχουν κάποιες διαφυγές: αυτές έχουν να κάνουν με το νερό. 
Το Λουτράκι, ένα αναποδογυρισμένο, μικρό γαλάζιο τρίγωνο στα βορειοδυτικά, και η Αμβρακία, άλλο ένα τέτοιο τρίγωνο, λίγο μεγαλύτερο, εκεί που σβήνει η κορυφογραμμή της Βελαώρας.  
Το  βράδυ,  σ’  αυτά  τα  σημεία,  φαίνονται  μακρινά  φωτάκια, αυτοκίνητα που περνούν στην εθνική, σημάδια ενός άλλου κόσμου, που υπάρχει και ζει κάπου εκεί, έξω. 
Αυτά τα βουνά δημιουργούν δύο κόσμους, τον μέσα, τον δικό μας, και τον έξω. Το αίσθημα ότι κανείς βγαίνει, σ’ έναν έξω κόσμο, όπως και το αντίστροφο, ότι μπαίνει, σ’ έναν μέσα κόσμο, το έχει κανείς έντονα στο Σαμάρι, όταν βγαίνει στην εθνική ή όταν την εγκαταλείπει, για να μπει στην περιοχή μας. Τα βουνά που πριν, από την άσφαλτο, φαίνονταν μικρά ή σκόρπια, μόλις ανηφορίσει κανείς το δρόμο προς το χωριό, μεγαλώνουν, υψώνονται, κλείνουν τον κύκλο, κλείνουν τον κόσμο της Κατούνας. 

ΑΠΟΨΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΟΥΝΑΣ ΤΟΤΕ  (ΑΡΧΕΙΟ ΧΡΗΣΤΟΥ ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΗ)

Την εποχή που θέλω να περιγράψω εδώ, τότε που τα αυτοκίνητα ήταν λιγοστά και η έξοδος από αυτό τον κόσμο σπάνια, αυτό το αίσθημα ήταν εντονότερο. Θυμάμαι, μικρός, πάντα η απορία μου ήταν τι να βρίσκεται πίσω από αυτά τα βουνά; Και η μεγάλη επιθυμία μου ήταν πάντα να τα διαβώ, να δω τον έξω κόσμο, που μου έκρυβαν.

Πέρασα τα παιδικά μου χρόνια σ’ αυτό τον κόσμο, σ’ αυτό το χωριό, από το 53 μέχρι το 67. Θέλω εδώ να διηγηθώ όσα θυμάμαι από εκείνη την εποχή, τις μέρες του 50 και των αρχών του 60, για ένα παιδί στην Κατούνα. Μέχρι τις αρχές του 60, όχι μόνο γιατί από τότε, με την εφηβεία, καινούργια μαγέματα πήραν τη θέση των παλιών, αλλά και γιατί τότε συνέβη η πρώτη, μεγάλης διάρκειας έξοδος στον έξω κόσμο, στην Αμφιλοχία, για τις σπουδές στο λύκειο.

Το χωριό ήταν τότε ομοιόμορφο αρχιτεκτονικά, και γι’ αυτό πολύ όμορφο. Ένας που έχει δει μόνο το σημερινό, άναρχο χάος, είναι δύσκολο να το καταλάβει αυτό. 
Τα σπίτια, όσο κι αν ποίκιλαν στο μέγεθος και στις λεπτομέρειες, είχαν όλα περίπου την ίδια μορφή. Όπως μπορεί να το δει κανείς και τώρα, σε όσα έχουν επιβιώσει, τα κεραμίδια έφτιαχναν ένα στενό γείσο, που λίγο μόνο εξείχε πάνω από τους τοίχους. Αρκετά είχαν αυτό τον ωραίο συνδυασμό εξωτερικής σκάλας και καμάρας, μονής ή και διπλής. 
Πρόφτασα να ιδώ αρκετά απ’ αυτά τα σπίτια να χτίζονται: τα μουλάρια να κουβαλάνε τις πέτρες και τους μαστόρους, άλλος να κάθεται σταυροπόδι, φορώντας ποδιά από σκληρό υλικό, δίπλα στο σωρό, και να πελεκάει μία-μία τις πέτρες, άλλος με το βαρίδι να βεβαιώνει κάθε τόσο την κάθετο, άλλοι να αρμόζουν τα έτοιμα κομμάτια. Σιγά-σιγά, αργά, οι τοίχοι υψώνονταν. 
Έμπαιναν τα παράθυρα, οι όμορφες πόρτες, συχνά και σε νεοκλασικά σχέδια, με μπρούτζινα, επίθυρα χεράκια, βαμμένες συνήθως κυπαρισσί, με λαδομπογιά. Όπως και τώρα, υπήρχαν λουλούδια παντού. Δεν υπήρχε νοικοκυρά που να μη στόλιζε την αυλή, τις σκάλες, τα μπαλκόνια, με κάθε λογής λουλούδια, που τα γύρευε η μια από την άλλη. 
Κάποια, όπως το λειρί του κόκκορα, οι μπιγόνιες, κ.λπ. ήταν ιδιαίτερα δημοφιλή. Τις αυλόπορτες τις κάλυπταν συνήθως τριανταφυλλιές, σπανιότερα ρολογιές και άλλα αναρριχητικά. Μια τρελλή τριανταφυλλιά, με τα μικρά ρόδινα άνθη της, πυκνά σαν σύννεφο, που κάλυπτε την αυλόπορτα της θεια Σωκράταινας της Κασούρως, τη θυμάμαι ιδιαίτερα. 
Κάποια στιγμή, αργότερα, ήρθαν οι τσιμεντενιες πλάκες, κι εμείς τότε, τόσο μας έκοβε, το είχαμε θεωρήσει αυτό πρόοδο.

Ομοιομορφία υπήρχε κι από άλλες απόψεις. Η κυρίαρχη δουλειά ήταν μία, τα καπνά, κι αυτό δημιουργούσε ίδιους ρυθμούς, ίδιες συνήθειες, ίδιες έγνοιες, ίδια εργαλεία, ίδια αντικείμενα στα σπίτια, σχεδόν για όλους.

Οι δρόμοι, όλοι χωματένιοι, σε πολλές περιπτώσεις ήταν δρόμοι μαζί και αυλάκια όπου κύλαγε το νερό, συχνά μόνιμα, από κάποια παρακείμενη, ψηλότερα, βρύση.

Τότε οι γειτονιές που αποτελούσαν το χωριό, λόγω του ότι δεν υπήρχαν αυτοκίνητα, για να πάει κανείς εύκολα και γρήγορα, ήταν πιο απομονωμένες από τώρα. 
Ακόμα σήμερα, όπως διαπίστωσα, άνθρωποι εκείνης της εποχής δε γνωρίζουν ή λίγα έχουν ακούσει για ανθρώπους που ζούσαν σε άλλη γειτονιά από τη δική τους. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τους δύο κύριους οικισμούς του χωριού, το ανώμερο και το κατώμερο, αλλά και για άλλες.......
Συνεχίζεται ...

Γράφει για την εφημερίδα της Κατούνας, ο συγχωριανός μας  Στέλιος Λ. Παπαλεξανδρόπουλος Καθηγητής Πανεπιστημίου

ΑΓΙΑ ΜΑΥΡΑ

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε από κοντά μας ο Δημήτριος Παπακωνσταντής ετών 68

Έφυγε από κοντά μας ο Δημήτριος Παπακωνσταντής του Αντωνίου ετών 68,  η κηδεία του θα γίνει την Τρίτη 02/09/2025 στις 4:30 μ.μ. στον Άγιο Αθανάσιο Κατούνας

Τα θερμά συλλυπητήρια στους οικείους του  

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε από κοντά μας ο Αριστείδης Τσιτσώνης ετών 82

 

Έφυγε από κοντά μας ο ο Αριστείδης Τσιτσώνης ετών 82,  η κηδεία του θα γίνει το Σάββατο 30/08/2025 στις 11:00 π.μ. στον Άγιο Αθανάσιο Κατούνας

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογενειά του

 

 

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε από κοντά μας ο Γιάννης Μπουμπούλης ετών 71

 

Έφυγε από κοντά μας ο Γιάννης Μπουμπούλης του Βασιλείου ετών 71,  η κηδεία του θα γίνει αύριο Σάββατο  23/08/2025  στις 17:00 στον Άγιο Αθανάσιο Κατούνας

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογενειά του 

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε από κοντά μας ο Δημήτριος Κονάκης ετών 90

 

Έφυγε από κοντά μας ο Δημήτριος Κονάκης ετών 90 η κηδεία του θα γίνει αύριο την Κυριακή στις 11:00 στον Άγιο Αθανάσιο Κατούνας

Τα θερμά συλλυπητήρια στους οικείους του 

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε από κοντά μας η Γιαννούλα Τίτου 92 ετών

 

Έφυγε από κοντά μας η Γιαννούλα  Τίτου 92 ετων η κηδεία της θα γίνει σήμερα Σάββατο στις 12 το μεσημέρι στον Άγιο Αθανάσιο Κατούνας.

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά της

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε απο κοντά μας η Κωνσταντίνα Σούρλα ετών 84

 

Έφυγε από κοντά μας η Κωνσταντίνα Σουρλα ετών 84 η κηδεία της θα γίνει σήμερα Πέμπτη στις 1 μ.μ. στον Άγιο Αθανάσιο Κατούνας

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά της

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε απο κοντά μας ο Βασίλης Πουρνάρας ετών 87

 

Έφυγε από κοντά μας ο Βασίλης Πουρνάρας ετών 87 η κηδεία αύριο 4/8/2025 στις 10 πμ Άγιο Αθανάσιο Κατουνας

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά του

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε από κοντά μας η Αρτεμισία Κάτρη 86 ετών

 

Έφυγε από κοντά μας η Αρτεμισία Κάτρη 86 ετών. Η κηδεία της θα γίνει αύριο Δευτέρα στις 11:00 π.μ. στην Αγία Παρασκευή στα κατωμερήσια.

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά της

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε από κοντά μας Κώστας Ζωγάκης 50 ετών

Έφυγε από κοντά μας ο Κώστας Ζωγάκης του Ιωάννη 50 ετών

Η κηδεία του θα γίνει αύριο Σάββατο 12/07/2025 το απόγευμα  στις 4:00  στον Άγιο Αθανάσιο Κατούνας.

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά του

ΚΑΤΟΥΝΑ: Έφυγε από κοντά μας η Βασιλική Βούλγαρη ετών 91

 

Έφυγε από κοντά μας η Βασιλική Βούλγαρη ετών 91

Η κηδεία του θα γίνει αύριο 18/06/2025 Τετάρτη στις 10:30 πμ στον Άγιο Αθανάσιο Κατούνας

Τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά της